Mục lục bài họcĐang ở d10-b2
← AP Calculus BC
0/40 bài đã học xong
Chương 10 · Unit 10 — Infinite Sequences and Series · Bài 2/4 của chương · bài 38/40 của AP Calculus BC

Comparison, Integral, and Ratio Tests

So sánh, tích phân và tỉ số
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Four tests for series of positive terms

Direct comparison. If $0\le a_n\le b_n$ and $\sum b_n$ converges, then $\sum a_n$ converges. If $a_n\ge b_n\ge 0$ and $\sum b_n$ diverges, then $\sum a_n$ diverges. The inequality must point the useful way; a bound in the wrong direction proves nothing.

Limit comparison. If $a_n,b_n>0$ and $\displaystyle\lim_{n\to\infty}\frac{a_n}{b_n}=L$ with $0

Integral test. If $f$ is positive, continuous and decreasing on $[k,\infty)$ with $f(n)=a_n$, then $\sum a_n$ and $\int_{k}^{\infty}f(x)\,dx$ converge or diverge together. Note that the integral's value is not the sum.

Ratio test. With $L=\displaystyle\lim_{n\to\infty}\left|\frac{a_{n+1}}{a_n}\right|$: converges absolutely if $L<1$, diverges if $L>1$, and is inconclusive if $L=1$.

Giải thích tiếng Việt

So sánh trực tiếp. Chặn trên bởi một chuỗi hội tụ thì hội tụ; chặn dưới bởi một chuỗi phân kỳ thì phân kỳ. Bất đẳng thức phải chỉ đúng chiều — chặn trên bằng một chuỗi phân kỳ là câu nói không mang thông tin nào.

So sánh giới hạn. Nếu $\frac{a_n}{b_n}\to L$ với $0giữ lại luỹ thừa trội nhất ở tử và ở mẫu, bỏ hết phần còn lại. Ví dụ $\frac{\sqrt{n}+1}{n^{2}-n+3}$ có $b_n=\frac{n^{1/2}}{n^{2}}=\frac{1}{n^{3/2}}$.

Dấu hiệu tích phân. Cần ba điều kiện của $f$: dương, liên tục, giảm trên $[k,\infty)$. Khi đó chuỗi và tích phân suy rộng cùng hội tụ hoặc cùng phân kỳ. Chú ý: giá trị tích phân không phải tổng của chuỗi.

Dấu hiệu tỉ số. $L<1$ hội tụ tuyệt đối, $L>1$ phân kỳ, $L=1$ không kết luận. Tỉ số là lựa chọn số một khi biểu thức có giai thừa hoặc luỹ thừa bậc $n$, và là lựa chọn tồi khi biểu thức chỉ là phân thức của $n$ — ở đó nó luôn cho $L=1$.

y = 1/x 123456x dien tich hinh chu nhat = 1 + 1/2 + 1/3 + ... hinh chu nhat phu kin phan duoi duong cong, ma dien tich duoi duong cong da vo han
Vì sao tích phân trả lời được câu hỏi về tổng. Mỗi hình chữ nhật rộng $1$, cao $\frac1n$, nên tổng diện tích chúng đúng bằng $1+\frac12+\frac13+\cdots$. Các hình chữ nhật này phủ kín phần dưới đường cong $y=\frac1x$ từ $x=1$ trở đi. Mà $\int_{1}^{\infty}\frac{dx}{x}=\infty$, nên phần bị phủ đã vô hạn, cái phủ nó càng vô hạn — chuỗi điều hoà phân kỳ. Đảo chiều hình vẽ (hình chữ nhật nằm dưới đường cong) là chứng minh chiều hội tụ.
Ví dụ — chọn đúng dấu hiệu ngay từ đầu

Xét sự hội tụ của $\displaystyle\sum_{n=1}^{\infty}\frac{n^{2}+3}{n^{4}-n+2}$ và của $\displaystyle\sum_{n=1}^{\infty}\frac{n!}{n^{n}}$.

Giải.

Chuỗi thứ nhất — phân thức, dùng so sánh giới hạn. Giữ luỹ thừa trội: $b_n=\dfrac{n^{2}}{n^{4}}=\dfrac{1}{n^{2}}$.

$$\lim_{n\to\infty}\frac{\dfrac{n^{2}+3}{n^{4}-n+2}}{\dfrac{1}{n^{2}}}=\lim_{n\to\infty}\frac{n^{4}+3n^{2}}{n^{4}-n+2}=1$$

Giới hạn hữu hạn và khác $0$, mà $\sum\frac{1}{n^{2}}$ là chuỗi $p$ với $p=2>1$ nên hội tụ. Vậy chuỗi đã cho hội tụ.

Chuỗi thứ hai — có giai thừa, dùng tỉ số.

$$\frac{a_{n+1}}{a_n}=\frac{(n+1)!}{(n+1)^{\,n+1}}\cdot\frac{n^{n}}{n!}=\frac{n^{n}}{(n+1)^{n}}=\frac{1}{\left(1+\frac1n\right)^{n}}$$

Giới hạn bằng $\dfrac{1}{e}\approx 0{,}368<1$, nên chuỗi hội tụ tuyệt đối.

Điểm cần thấy: dạng biểu thức quyết định dấu hiệu. Đưa dấu hiệu tỉ số vào chuỗi thứ nhất cho $L=1$ và mất thời gian mà không thu được gì.

Bẫy hay mất điểm — Bẫy tốn điểm nhất là dùng dấu hiệu tỉ số cho phân thức của $n$. Với mọi $a_n$ là thương hai đa thức, $\left|\frac{a_{n+1}}{a_n}\right|\to 1$, và $L=1$ không kết luận được gì — nhiều bài viết tiếp 'nên hội tụ' là mất trọn điểm lập luận. Cách chặn: nhìn biểu thức trước khi chọn dấu hiệu — có giai thừa hoặc $c^{n}$ thì dùng tỉ số, chỉ có luỹ thừa của $n$ thì dùng so sánh giới hạn. Bẫy thứ hai: dùng dấu hiệu tích phân mà quên kiểm điều kiện giảm; với $\frac{\ln n}{n}$ hàm chỉ giảm từ $x>e$, phải nói rõ điều đó.
Phải nhớ — Giai thừa hoặc luỹ thừa bậc $n$ thì tỉ số; phân thức của $n$ thì so sánh giới hạn với luỹ thừa trội; có $\ln n$ thì nghĩ tới tích phân. Và $L=1$ luôn là câu trả lời 'chưa biết', không bao giờ là 'hội tụ'.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 10 — Infinite Sequences and Series gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →