Mục lục bài họcĐang ở d09-b4
← AP Calculus BC
0/40 bài đã học xong
Chương 9 · Unit 9 — Parametric Equations, Polar Coordinates, and Vector-Valued Functions · Bài 4/4 của chương · bài 36/40 của AP Calculus BC

Area in Polar Coordinates

Diện tích trong toạ độ cực
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Sectors, not rectangles

In rectangular coordinates a thin slice of area is a rectangle, $dA=y\,dx$. In polar coordinates a thin slice is a circular sector of radius $r$ and angle $d\theta$, whose area is

$$dA=\tfrac12 r^2\,d\theta$$

Adding the sectors gives the region swept from $\theta=\alpha$ to $\theta=\beta$:

$$A=\frac12\int_{\alpha}^{\beta}\left[f(\theta)\right]^2 d\theta$$

Two curves

For the region inside $r=f(\theta)$ and outside $r=g(\theta)$, subtract the squares, never the curves:

$$A=\frac12\int_{\alpha}^{\beta}\left(\left[f(\theta)\right]^2-\left[g(\theta)\right]^2\right)d\theta$$

The limits $\alpha$ and $\beta$ come from solving $f(\theta)=g(\theta)$, but a sketch is still required, because polar curves can intersect at the pole or at points reached with different $\theta$-values on each curve — those intersections never show up in the equation.

Choosing limits

The limits must sweep the region exactly once. For a rose with an odd number of petals, $\theta$ running from $0$ to $2\pi$ traces every petal twice, so the naive integral doubles the true area.

Giải thích tiếng Việt

Trong toạ độ vuông góc, lát cắt mỏng là một hình chữ nhật, $dA=y\,dx$. Trong toạ độ cực, lát cắt mỏng là một hình quạt tròn bán kính $r$, góc $d\theta$, nên

$$dA=\frac{1}{2}r^2\,d\theta\qquad\Longrightarrow\qquad A=\frac{1}{2}\int_{\alpha}^{\beta}\left[f(\theta)\right]^2 d\theta$$

Thừa số $\frac12$ và dấu bình phương không phải trang trí: chúng đến thẳng từ công thức diện tích hình quạt $\frac12 r^2\Delta\theta$.

Với miền nằm trong $r=f(\theta)$ và nằm ngoài $r=g(\theta)$, phải trừ bình phương chứ không trừ hai bán kính rồi mới bình phương:

$$A=\frac{1}{2}\int_{\alpha}^{\beta}\left(\left[f(\theta)\right]^2-\left[g(\theta)\right]^2\right)d\theta$$

Cận $\alpha,\beta$ lấy từ nghiệm của $f(\theta)=g(\theta)$, nhưng vẫn phải vẽ phác. Lý do: hai đường cực có thể cắt nhau tại gốc cực, hoặc cắt nhau tại một điểm mà mỗi đường đi qua với một giá trị $\theta$ khác nhau — những giao điểm loại này không bao giờ xuất hiện khi giải phương trình.

Cuối cùng, cận phải quét miền đúng một lần. Với hoa hồng có số cánh lẻ, cho $\theta$ chạy từ $0$ tới $2\pi$ là mỗi cánh bị quét hai lượt, và tích phân trả về gấp đôi diện tích thật.

cực r = f(θ) dA = ½ r² dθ quạt mỏng, không phải hình chữ nhật A = ∫ ½ [f(θ)]² dθ, cận là hai góc quét đúng một lần qua miền
Vì sao có $\frac12$ và có bình phương. Miền xanh được chia thành các quạt mỏng cùng chung đỉnh ở gốc cực. Quạt đỏ là một lát điển hình: bán kính $r=f(\theta)$, góc mở $d\theta$, diện tích $\frac12 r^2 d\theta$ theo đúng công thức hình quạt của hình học phẳng. Cộng vô hạn lát như thế lại chính là tích phân. Điểm cần thấy là các lát toả ra từ một điểm chứ không xếp song song như cột chữ nhật của tích phân thường — đó là lý do không thể dùng lại công thức $\int y\,dx$ ở đây.
Ví dụ — diện tích một cánh hoa hồng

Tính diện tích một cánh của đường $r=2\cos(3\theta)$, và giải thích vì sao $\frac12\int_0^{2\pi}r^2\,d\theta$ không cho tổng diện tích ba cánh.

Giải.

Cận của một cánh. Cánh giữa ứng với $r\ge 0$, tức $\cos(3\theta)\ge 0$, cho $-\frac{\pi}{6}\le\theta\le\frac{\pi}{6}$.

$$A=\frac12\int_{-\pi/6}^{\pi/6}4\cos^2(3\theta)\,d\theta=2\int_{-\pi/6}^{\pi/6}\cos^2(3\theta)\,d\theta$$

Hạ bậc $\cos^2 u=\frac{1+\cos 2u}{2}$:

$$A=\int_{-\pi/6}^{\pi/6}\left(1+\cos 6\theta\right)d\theta=\left[\theta+\frac{\sin 6\theta}{6}\right]_{-\pi/6}^{\pi/6}=\left(\frac{\pi}{6}+0\right)-\left(-\frac{\pi}{6}+0\right)=\frac{\pi}{3}$$

Ba cánh cho tổng $\pi$.

Vì sao cận $0$ tới $2\pi$ hỏng. Tính thẳng ra $\frac12\int_0^{2\pi}4\cos^2(3\theta)\,d\theta=\int_0^{2\pi}\left(1+\cos6\theta\right)d\theta=2\pi$, gấp đôi đáp số đúng. Nguyên nhân: hoa hồng $r=2\cos(3\theta)$ có ba cánh, và khi $\theta$ chạy hết một vòng thì các giá trị $r$ âm vẽ lại đúng ba cánh cũ lần thứ hai. Công thức tích phân không biết điều đó, nó cộng cả hai lượt.

Bẫy hay mất điểm — Hai lỗi mất điểm nhiều nhất. Thứ nhất là viết $\frac12\int\left(f-g\right)^2 d\theta$ thay vì $\frac12\int\left(f^2-g^2\right)d\theta$ — bình phương của hiệu khác hiệu của bình phương, và sai này không bao giờ được điểm phần nào. Thứ hai là lấy cận bừa. Cách chặn cho cả hai: luôn viết công thức ra trước khi thay số, và trước khi chọn cận thì vẽ phác đường cong rồi đánh dấu chính xác miền cần tính, kiểm rằng khi $\theta$ chạy từ $\alpha$ tới $\beta$ thì bút vẽ quét qua miền đó đúng một lượt.
Phải nhớ — Quạt chứ không phải chữ nhật, nên $dA=\frac12 r^2 d\theta$. Hai đường thì trừ bình phương. Cận lấy từ giao điểm nhưng phải vẽ phác để bắt giao điểm ở gốc cực và để chắc rằng miền chỉ bị quét đúng một lần.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 9 — Parametric Equations, Polar Coordinates, and Vector-Valued Functions gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →