Mục lục bài họcĐang ở d10-b1
← AP Calculus BC
0/40 bài đã học xong
Chương 10 · Unit 10 — Infinite Sequences and Series · Bài 1/4 của chương · bài 37/40 của AP Calculus BC

Sequences, Series, and the First Family of Tests

Dãy, chuỗi và nhóm chuỗi phải thuộc
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

A series is the limit of its partial sums

Given a sequence $a_n$, the $n$th partial sum is $s_n=a_1+a_2+\cdots+a_n$. The infinite series $\sum_{n=1}^{\infty}a_n$ converges to $S$ precisely when $\lim_{n\to\infty}s_n=S$; otherwise it diverges. Everything in this unit is a technique for deciding which of the two happens without computing $s_n$ in closed form.

Two families must be known cold, because every other test compares against them.

$$\sum_{n=0}^{\infty}ar^{n}=\frac{a}{1-r}\ \ \text{if }|r|<1,\qquad \text{diverges if }|r|\ge 1$$$$\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n^{p}}\ \ \text{converges if and only if } p>1$$

The $n$th-term test is one-directional: if $\lim_{n\to\infty}a_n\ne 0$ the series diverges. If the limit is zero the test says nothing at all — the harmonic series $\sum\frac1n$ has terms going to zero and still diverges.

Giải thích tiếng Việt

Chuỗi là giới hạn của dãy tổng riêng, không phải một phép cộng vô hạn theo nghĩa đen. Đặt $s_n=a_1+\cdots+a_n$; chuỗi hội tụ về $S$ khi và chỉ khi $s_n\to S$. Toàn bộ chương này là các mẹo trả lời câu hỏi đó mà không phải tìm công thức đóng của $s_n$.

Hai họ chuỗi phải thuộc như bảng cửu chương, vì mọi dấu hiệu còn lại đều so về hai họ này:

  • Chuỗi hình học $\sum ar^{n}$ hội tụ đúng khi $|r|<1$, và tổng bằng số hạng đầu tiên thực sự có mặt chia cho $1-r$.
  • Chuỗi $p$ $\sum\frac{1}{n^{p}}$ hội tụ đúng khi $p>1$. Mốc $p=1$ là chuỗi điều hoà — phân kỳ.

Dấu hiệu số hạng tổng quát chỉ chạy một chiều: $\lim a_n\neq 0$ thì kết luận ngay phân kỳ. Còn $\lim a_n=0$ thì không kết luận được gì. Chuỗi điều hoà là ví dụ phản chứng đứng sẵn ở đó: số hạng về $0$ mà tổng vẫn đi ra vô cực.

S = 2 tong rieng cua chuoi hinh hoc r = 1/2 tong rieng cua chuoi dieu hoa 1357n hai day cung xuat phat tu 1; chi mot trong hai co tran
Điều gì thật sự phân biệt hội tụ với phân kỳ. Hai dãy tổng riêng cùng xuất phát từ $1$. Dãy xanh (chuỗi hình học $r=\tfrac12$) mỗi bước thêm một lượng nhỏ hơn rất nhanh, nên nó có trần và dán vào mức $2$. Dãy đỏ (chuỗi điều hoà) cũng thêm những lượng bé dần về $0$, nhưng bé quá chậm: tổng vượt qua mức $2$ rồi tiếp tục leo, không có trần nào. Nhìn hình là thấy vì sao câu 'số hạng về $0$' không thể là lý do để kết luận hội tụ.
Ví dụ — chuỗi hình học viết lệch chỉ số

Tính tổng $\displaystyle\sum_{n=2}^{\infty}\frac{5^{\,n+1}}{7^{\,n}}$ nếu chuỗi hội tụ.

Giải.

Viết lại cho lộ dạng hình học: $\dfrac{5^{\,n+1}}{7^{\,n}}=5\cdot\left(\dfrac57\right)^{n}$.

Công bội $r=\dfrac57$, mà $\left|\dfrac57\right|<1$ nên chuỗi hội tụ.

Số hạng đầu tiên thực sự có mặt ứng với $n=2$:

$$a=5\cdot\left(\frac57\right)^{2}=\frac{125}{49}$$$$S=\frac{a}{1-r}=\frac{125/49}{1-5/7}=\frac{125/49}{2/7}=\frac{125}{49}\cdot\frac72=\frac{125}{14}$$

Bước dễ hỏng là lấy $a=5$ vì thấy hệ số $5$ đứng trước. Công thức $\frac{a}{1-r}$ đòi $a$ là giá trị của số hạng đầu tiên, không phải hệ số của biểu thức.

Bẫy hay mất điểm — Lỗi đắt nhất của bài này là dùng $\lim a_n=0$ để kết luận hội tụ. Dấu hiệu số hạng tổng quát chỉ được phép kết luận phân kỳ. Cách chặn: mỗi lần định viết 'số hạng về $0$ nên hội tụ', hãy tự thay vào $a_n=\frac1n$ — câu văn đó lập tức sai. Lỗi đắt thứ hai là lấy nhầm $a$ trong công thức chuỗi hình học khi chỉ số chạy từ $n=2$ hoặc $n=3$; cách chặn là viết hẳn số hạng đầu ra giấy rồi mới thay vào $\frac{a}{1-r}$.
Phải nhớ — Thuộc hai họ: hình học hội tụ khi $|r|<1$, chuỗi $p$ hội tụ khi $p>1$. Dấu hiệu số hạng tổng quát chỉ để bác bỏ, không bao giờ để công nhận.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 10 — Infinite Sequences and Series gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →