Mục lục bài họcĐang ở d09-b3

0/29 bài đã học xong

Chương 9 · International Trade, Exchange Rates and the Balance of Payments · Bài 3/4 của chương · bài 28/29 của A-Level Economics

Exchange Rates: Determination and Systems

Tỉ giá hối đoái: xác định và các chế độ

← Mục lục bài học

Lý thuyết · English

Definitions

The nominal exchange rate is the price of one currency in terms of another, for example $£1 = \$1.25$. The real exchange rate adjusts the nominal rate for relative price levels and measures competitiveness:

$$\text{RER} = \text{nominal rate} \times \frac{P_{\text{domestic}}}{P_{\text{foreign}}}$$

so a country whose inflation exceeds its partner's experiences a real appreciation even at a constant nominal rate. The trade-weighted (effective) exchange rate is an index of the currency against a basket of partners' currencies weighted by trade shares.

Floating exchange rates

In a floating system the rate is set by the demand for and supply of the currency. Demand for pounds comes from foreigners buying UK exports, investing in the UK, or speculating on a rise; supply comes from UK residents buying imports, investing abroad or selling pounds. A rise in the exchange rate under floating is an appreciation, a fall a depreciation. Determinants: relative inflation (purchasing power parity), relative interest rates and hot money flows, foreign direct investment, the current account position, speculation and confidence, and relative growth. Advantages: automatic adjustment of the balance of payments, monetary policy independence, no need for reserves. Disadvantages: uncertainty for traders, volatility from speculation, no discipline on inflation.

Fixed and managed systems

In a fixed system the central bank pegs the rate and defends it by buying or selling foreign currency reserves and by changing interest rates; a deliberate change of the peg is a devaluation or revaluation. Advantages: certainty, anti-inflationary discipline, no speculative swings. Disadvantages: loss of monetary independence, need for large reserves, the peg may be set at the wrong level and become a target for speculators, and the rate cannot cushion external shocks. A managed float lets the market set the rate while the central bank intervenes to smooth fluctuations; a crawling peg adjusts the fixed rate gradually.

Giải thích tiếng Việt

Tỉ giá danh nghĩa là giá một đồng tiền tính bằng đồng khác. Tỉ giá thực hiệu chỉnh theo mức giá tương đối và đo sức cạnh tranh: xấp xỉ, thay đổi tỉ giá thực bằng thay đổi tỉ giá danh nghĩa cộng lạm phát trong nước trừ lạm phát nước ngoài. Nước có lạm phát cao hơn đối tác thì dù tỉ giá danh nghĩa đứng yên, hàng của nước đó vẫn đắt lên tương đối. Tỉ giá hiệu dụng là chỉ số so với rổ đồng tiền có trọng số theo thương mại.

Chế độ thả nổi: tỉ giá do cung cầu ngoại hối quyết định. Cầu về bảng Anh đến từ người nước ngoài mua hàng xuất khẩu Anh, đầu tư vào Anh hay đầu cơ chờ giá lên; cung đến từ người Anh mua hàng nhập, đầu tư ra ngoài. Thả nổi tăng gọi là lên giá, giảm là mất giá; cố định đổi neo gọi là nâng giá và phá giá. Đề thi chấm từ vựng này. Nhân tố dịch đường: lạm phát tương đối (ngang giá sức mua), lãi suất tương đối và tiền nóng, FDI, cán cân vãng lai, đầu cơ, tăng trưởng tương đối.

Chế độ cố định giữ neo bằng dự trữ ngoại hối và lãi suất; đổi lại mất độc lập tiền tệ, cần dự trữ lớn, và neo sai mức sẽ thành mục tiêu của đầu cơ. Thả nổi cho tự điều chỉnh và độc lập chính sách nhưng bất định và dễ biến động. Thả nổi có quản lý là thoả hiệp: thị trường quyết định, ngân hàng trung ương can thiệp làm mượt. Câu đánh giá tốt nói được chế độ nào phù hợp với loại nước nào: nền kinh tế nhỏ, mở, lạm phát cao hay chọn neo; nền kinh tế lớn, thị trường tài chính sâu hay chọn thả nổi.

Thị trường ngoại hối của đồng bảng, giá tính bằng đô la. Đường cung dốc lên vì khi bảng đắt hơn, hàng Mỹ rẻ hơn với người Anh nên họ bán nhiều bảng hơn để mua đô la; đường cầu dốc xuống vì bảng rẻ hơn làm hàng Anh rẻ hơn với người Mỹ. Cân bằng ban đầu $E_1$ tại $\$1{,}25$. Khi người Mỹ mua thêm hàng Anh, đầu tư vào Anh hay chuyển tiền nóng vào Anh vì lãi suất Anh tăng, cầu dịch từ $D_1$ sang $D_2$: tỉ giá lên $\$1{,}40$ tại $E_2$, đồng bảng lên giá. Cùng sơ đồ dùng cho mất giá bằng cách dịch cầu sang trái hoặc dịch cung sang phải (người Anh nhập khẩu nhiều hơn). Với chế độ cố định tại $\$1{,}25$, khi cầu tăng ngân hàng trung ương phải bán bảng mua đô la để chặn lên giá, dự trữ ngoại hối tăng.

Ví dụ — tỉ giá thực và giá xuất khẩu sau khi đồng tiền lên giá

Đồng bảng lên giá từ £1 $= \$1{,}25$ lên £1 $= \$1{,}40$. Trong cùng năm lạm phát ở Anh là $4\%$ và ở Mỹ là $2\%$. Một máy công cụ của Anh bán ở Mỹ với giá gốc £$20{,}000$. (i) Tính phần trăm lên giá danh nghĩa và ước lượng thay đổi tỉ giá thực. (ii) Giá máy bằng đô la trước và sau khi lên giá, giả sử nhà xuất khẩu giữ nguyên giá bảng. (iii) Với độ co giãn của cầu theo giá ở Mỹ là $-2$, doanh thu bằng bảng thay đổi ra sao?

Giải.

Bước 1 — lên giá danh nghĩa.

$$\frac{1{,}40 - 1{,}25}{1{,}25} \times 100 = 12\%$$

Bước 2 — tỉ giá thực. Xấp xỉ: thay đổi tỉ giá thực $\approx$ thay đổi danh nghĩa $+$ lạm phát trong nước $-$ lạm phát nước ngoài $= 12 + 4 - 2 = 14\%$. Sức cạnh tranh của hàng Anh ở Mỹ giảm nhiều hơn con số danh nghĩa vì giá Anh cũng tăng nhanh hơn.

Bước 3 — giá bằng đô la. Trước: $20{,}000 \times 1{,}25 = \$25{,}000$. Sau: $20{,}000 \times 1{,}40 = \$28{,}000$, tăng $12\%$. Nhà xuất khẩu có thể chọn giảm giá bảng để giữ giá đô la, khi đó biên lợi nhuận giảm thay vì lượng bán giảm.

Bước 4 — doanh thu. Giá tăng $12\%$ với $PED = -2$ làm lượng bán giảm khoảng $24\%$. Doanh thu bằng bảng $\approx 20{,}000 \times (1 - 0{,}24) = 15{,}200$ trên mỗi $1$ đơn vị ban đầu, tức giảm $24\%$ vì giá bảng không đổi và chỉ lượng thay đổi. Doanh thu bằng đô la giảm $1{,}12 \times 0{,}76 - 1 \approx -14{,}9\%$. Kết luận: khi cầu co giãn, lên giá làm doanh thu xuất khẩu giảm theo cả hai đồng tiền; khi cầu không co giãn, doanh thu bằng đô la còn có thể tăng.

Bẫy hay mất điểm — Bốn bẫy. Một: dùng nhầm từ: thả nổi thì "lên giá/mất giá" (appreciation/depreciation), cố định đổi neo thì "nâng giá/phá giá" (revaluation/devaluation); giám khảo trừ điểm thuật ngữ. Hai: đọc "tỉ giá tăng" mà không hỏi tăng theo cách niêm yết nào; £1 $= \$1{,}40$ thay vì $\$1{,}25$ là bảng lên giá, nhưng $\$1 = £0{,}71$ thay vì £$0{,}80$ cũng chính là bảng lên giá. Ba: quên tỉ giá thực; tỉ giá danh nghĩa không đổi nhưng lạm phát cao hơn đối tác vẫn là mất sức cạnh tranh. Bốn: cho rằng lãi suất tăng luôn làm đồng tiền lên giá; đúng khi tiền nóng tự do di chuyển và niềm tin ổn, còn khi tăng lãi suất báo hiệu khủng hoảng, vốn có thể vẫn chạy ra.

Phải nhớ — Tỉ giá danh nghĩa là giá đồng tiền; tỉ giá thực $=$ danh nghĩa $\times P_{\text{trong nước}}/P_{\text{ngoài}}$ đo sức cạnh tranh; tỉ giá hiệu dụng là chỉ số rổ có trọng số. Thả nổi: cung cầu ngoại hối, lên giá khi cầu tăng (xuất khẩu, FDI, tiền nóng, kỳ vọng), tự điều chỉnh nhưng bất định. Cố định: giữ neo bằng dự trữ và lãi suất, ổn định nhưng mất độc lập tiền tệ và có thể bị đầu cơ tấn công. Thả nổi có quản lý là thoả hiệp. Đánh giá theo loại nước: nhỏ, mở, lạm phát cao thì neo; lớn, tài chính sâu thì thả nổi.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương International Trade, Exchange Rates and the Balance of Payments gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →

← Bài trướcProtectionism and Trade Blocs Bài sau →The Balance of Payments and Correcting Imbalances