Mục lục bài họcĐang ở d05-b5
← Cambridge Primary Mathematics
0/36 bài đã học xong
Chương 5 · Stage 5 — Fractions, percentages, area and averages · Bài 5/6 của chương · bài 29/36 của Cambridge Primary Mathematics

Decimals: ordering, adding and multiplying

Số thập phân: sắp thứ tự, cộng và nhân
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Place value after the point

In $3{,}47$ the $4$ is four tenths and the $7$ is seven hundredths. So $0{,}5$ is bigger than $0{,}45$, even though $45$ looks bigger than $5$: five tenths beats four tenths.

Ordering safely

Give every number the same number of decimal places by adding zeros: $0{,}5\to0{,}50$. Now compare digit by digit as with whole numbers. This one habit removes almost all ordering errors.

Adding and subtracting

Line up the decimal points, not the last digits. $12{,}4+3{,}75$ becomes $12{,}40+3{,}75=16{,}15$.

Multiplying by $10$ and $100$

The digits move left; the point stays put. $3{,}47\times10=34{,}7$. Saying “the digits move, not the point” keeps the idea straight when dividing too.

Giải thích tiếng Việt

Giá trị theo hàng sau dấu phẩy

Trong $3{,}47$, chữ số $4$ là bốn phần mười và $7$ là bảy phần trăm. Vì vậy $0{,}5$ lớn hơn $0{,}45$, dù $45$ trông to hơn $5$: năm phần mười hơn bốn phần mười.

Sắp thứ tự cho chắc

Cho mọi số cùng số chữ số sau dấu phẩy bằng cách thêm $0$: $0{,}5\to0{,}50$. Giờ so từng chữ số như với số tự nhiên. Riêng thói quen này đã xoá gần hết lỗi sắp thứ tự.

Cộng và trừ

Đặt thẳng dấu phẩy, không đặt thẳng chữ số cuối. $12{,}4+3{,}75$ thành $12{,}40+3{,}75=16{,}15$.

Nhân với $10$ và $100$

Chữ số dịch sang trái; dấu phẩy đứng yên. $3{,}47\times10=34{,}7$. Câu “chữ số dịch, dấu phẩy không dịch” giúp không lẫn khi chia.

Ví dụ — cộng trừ số thập phân trong bài toán tiền

Một bạn có $20$ đồng. Bạn mua một quyển sách giá $12{,}4$ đồng và một cây bút giá $3{,}75$ đồng. Hỏi bạn còn lại bao nhiêu đồng?

Giải.

Bước 1 — làm cho cùng số chữ số thập phân. $12{,}4=12{,}40$.

Bước 2 — cộng tiền đã tiêu, đặt thẳng dấu phẩy. $12{,}40+3{,}75=16{,}15$ đồng.

Bước 3 — trừ khỏi số tiền có. $20{,}00-16{,}15=3{,}85$ đồng.

Bước 4 — kiểm bằng ước lượng. Tiêu khoảng $12+4=16$, còn khoảng $4$ ✓. Kiểm ngược: $16{,}15+3{,}85=20{,}00$ ✓.

Bẫy hay mất điểm — So số thập phân bằng cách so phần sau dấu phẩy như số nguyên, ra $0{,}45>0{,}5$. Cách chữa duy nhất đáng tin: thêm $0$ cho bằng số chữ số rồi mới so. Cùng lỗi này còn xuất hiện khi sắp một dãy giá tiền — và ở đề Checkpoint nó luôn được cài sẵn.
Phải nhớ — Ba thói quen với số thập phân: thêm $0$ cho bằng hàng, đặt thẳng dấu phẩy khi tính, và ước lượng bằng số nguyên gần nhất để kiểm.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 5 — Fractions, percentages, area and averages gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →