Mục lục bài họcĐang ở d07-b2
Changes in partnership and goodwill
Why anything has to change
When a partner joins, leaves, or the profit-sharing ratio changes, the business has value built up under the old ratio: an established name, a customer list, staff expertise. That value is goodwill, and it belongs to the old partners in the old ratio. Ignoring it would hand a share of it to the incoming partner for nothing.
The goodwill adjustment
Two steps, always in this order:
$1.$ Create goodwill: credit the old partners' capital accounts in the old profit-sharing ratio.
$2.$ Eliminate goodwill: debit all partners' capital accounts in the new ratio.
Goodwill is written off because IAS 38 does not allow internally generated goodwill to stay on the statement of financial position. The net effect transfers value from the partner whose share rose to the partners whose share fell — which is exactly fair.
Revaluation of assets
Assets are usually revalued at the same time. A surplus is credited to the old partners in the old ratio; a deficit is debited to them. The logic is identical to goodwill: gains that accrued before the change belong to those who were partners then.
A partner leaving
The retiring partner's total entitlement is their capital account plus current account plus share of goodwill and revaluation. It may be paid immediately, left as a loan to the partnership, or paid in instalments — and the choice affects the firm's cash flow, which is what the evaluation part of the question is about.
Dissolution
On dissolution, assets are sold, liabilities paid, then partners' loans, then capital. A partner with a debit balance must pay it in; if they cannot, the deficiency is borne by the others.
Vì sao phải điều chỉnh
Khi có thành viên gia nhập, rút ra, hoặc tỷ lệ chia lãi thay đổi, doanh nghiệp đã tích luỹ được một giá trị dưới tỷ lệ cũ: thương hiệu đã có, danh sách khách hàng, tay nghề nhân viên. Giá trị đó là lợi thế thương mại, và nó thuộc về các thành viên cũ theo tỷ lệ cũ. Bỏ qua nó là biếu không một phần cho thành viên mới vào.
Bút toán điều chỉnh lợi thế thương mại
Hai bước, luôn theo thứ tự này:
$1.$ Ghi nhận lợi thế thương mại: ghi Có tài khoản vốn của các thành viên cũ theo tỷ lệ cũ.
$2.$ Xoá lợi thế thương mại: ghi Nợ tài khoản vốn của tất cả thành viên theo tỷ lệ mới.
Lợi thế thương mại bị xoá đi vì IAS 38 không cho phép lợi thế thương mại tự tạo nằm trên báo cáo tình hình tài chính. Kết quả ròng là chuyển giá trị từ người có tỷ lệ tăng sang những người có tỷ lệ giảm — và đó đúng là điều công bằng.
Đánh giá lại tài sản
Tài sản thường được đánh giá lại cùng lúc. Phần tăng được ghi Có cho các thành viên cũ theo tỷ lệ cũ; phần giảm ghi Nợ cho họ. Lập luận giống hệt lợi thế thương mại: khoản tăng giá phát sinh trước thời điểm thay đổi thì thuộc về những người là thành viên khi đó.
Thành viên rút khỏi công ty
Tổng quyền lợi của thành viên rút ra gồm tài khoản vốn cộng tài khoản vãng lai cộng phần lợi thế thương mại và phần đánh giá lại. Khoản này có thể trả ngay, để lại thành khoản cho công ty vay, hoặc trả góp — và lựa chọn đó ảnh hưởng tới dòng tiền của công ty, chính là nội dung phần đánh giá của câu hỏi.
Giải thể
Khi giải thể, bán tài sản, trả nợ bên ngoài, rồi trả các khoản thành viên cho công ty vay, cuối cùng mới tới vốn góp. Thành viên có số dư Nợ phải nộp vào; nếu không nộp được, phần thiếu do những người còn lại gánh.
Cường và Dũng chia lãi $2\!:\!1$, vốn góp lần lượt $\$200\,000$ và $\$140\,000$. Họ kết nạp Em, người góp $\$100\,000$ tiền mặt. Tỷ lệ mới là $2\!:\!2\!:\!1$. Lợi thế thương mại được định giá $\$90\,000$ nhưng không được giữ trên sổ.
Lập tài khoản vốn của ba người sau khi kết nạp.
Bước 1 — ghi nhận lợi thế thương mại theo tỷ lệ CŨ ($2\!:\!1$), chỉ cho hai người cũ.
Cường $=90\,000\times\dfrac{2}{3}=\$60\,000$ (ghi Có)
Dũng $=90\,000\times\dfrac{1}{3}=\$30\,000$ (ghi Có)
Em: $\$0$ — Em chưa là thành viên khi giá trị này hình thành.
Bước 2 — xoá lợi thế thương mại theo tỷ lệ MỚI ($2\!:\!2\!:\!1$), cho cả ba người.
Cường $=90\,000\times\dfrac{2}{5}=\$36\,000$ (ghi Nợ)
Dũng $=90\,000\times\dfrac{2}{5}=\$36\,000$ (ghi Nợ)
Em $=90\,000\times\dfrac{1}{5}=\$18\,000$ (ghi Nợ)
Bước 3 — tác động ròng lên từng người.
Cường: $+60\,000-36\,000=+\$24\,000$
Dũng: $+30\,000-36\,000=-\$6\,000$
Em: $0-18\,000=-\$18\,000$
Kiểm: $24\,000-6\,000-18\,000=0$ ✓ — tổng tác động ròng luôn bằng $0$.
Bước 4 — tài khoản vốn sau khi kết nạp.
Cường $=200\,000+24\,000=\mathbf{\$224\,000}$
Dũng $=140\,000-6\,000=\mathbf{\$134\,000}$
Em $=100\,000-18\,000=\mathbf{\$82\,000}$
Đọc kết quả cho có ý nghĩa. Tỷ lệ của Dũng tăng từ $\frac13$ lên $\frac25$, nên Dũng phải ‘trả’ $\$6\,000$ cho phần lợi thế thương mại được hưởng thêm. Em vào mới nên phải trả $\$18\,000$ cho một phần năm giá trị đã có sẵn. Cường có tỷ lệ giảm từ $\frac23$ xuống $\frac25$ nên được bù $\$24\,000$. Đây chính là cơ chế bảo đảm không ai được hưởng không phần giá trị người khác đã tạo ra.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Partnership and Company Accounts gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.