Mục lục bài họcĐang ở d03-b2
← A-Level Accounting
0/30 bài đã học xong
Chương 3 · Accounting for Non-current Assets · Bài 2/3 của chương · bài 8/30 của A-Level Accounting

Depreciation: methods, journals and the ledger

Khấu hao: phương pháp, bút toán và sổ cái
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

What depreciation actually is

It is the allocation of cost over the asset's useful life, applying the matching concept — not a valuation, and not a fund of cash. A fully depreciated machine still in use is worth something; a newly depreciated one may be worth more than book value. Saying “depreciation shows what the asset is worth” loses the mark.

Straight line

Charge $=\dfrac{\text{cost} - \text{residual value}}{\text{useful life}}$, the same amount every year. Suits assets that give even benefit across their life: buildings, fixtures, fittings.

Reducing balance

Charge $=$ rate $\times$ net book value at the start of the year, so it is heavy early and light later. Suits assets that lose value fastest at the start or need more repairs later: vehicles, computers. Note the residual value is not subtracted first in this method.

The two accounts

Depreciation is recorded as: Dr Depreciation expense (income statement) / Cr Provision for depreciation (a contra account). The asset account itself stays at cost forever; net book value is cost minus the accumulated provision. Keeping cost and provision separate is the whole point of the system.

Giải thích tiếng Việt

Khấu hao thật ra là gì

Nó là việc phân bổ nguyên giá qua thời gian sử dụng hữu ích, áp dụng nguyên tắc phù hợp — không phải định giá, và cũng không phải một quỹ tiền. Một cái máy đã khấu hao hết mà vẫn dùng thì vẫn có giá trị; một cái vừa khấu hao xong có thể đáng giá hơn giá trị sổ sách. Viết “khấu hao cho biết tài sản đáng bao nhiêu” là mất điểm.

Đường thẳng

Mức khấu hao $=\dfrac{\text{nguyên giá} - \text{giá trị thanh lý}}{\text{số năm sử dụng}}$, bằng nhau mỗi năm. Hợp với tài sản mang lại lợi ích đều qua các năm: nhà xưởng, nội thất, trang thiết bị cố định.

Số dư giảm dần

Mức khấu hao $=$ tỉ lệ $\times$ giá trị còn lại đầu năm, nên nặng ở đầu và nhẹ về sau. Hợp với tài sản mất giá nhanh lúc đầu hoặc tốn sửa chữa về sau: xe cộ, máy tính. Chú ý ở phương pháp này không trừ giá trị thanh lý trước.

Hai tài khoản

Khấu hao ghi: Nợ Chi phí khấu hao (báo cáo kết quả) / Có Dự phòng khấu hao (tài khoản đối ứng). Tài khoản tài sản luôn giữ nguyên giá mãi mãi; giá trị còn lại bằng nguyên giá trừ dự phòng luỹ kế. Tách riêng nguyên giá và dự phòng chính là toàn bộ mục đích của hệ thống này.

Hai phuong phap khau hao — cung mot tai sanNBVNamDuong thangSo du giam danTong khau hao ca doi tai san BANG NHAU — chi khac nhip
Đề hay hỏi ‘phương pháp nào phù hợp hơn cho tài sản này’. Trả lời theo dáng đồ thị: lợi ích đều qua các năm thì đường thẳng, lợi ích dồn ở đầu hoặc chi phí sửa dồn ở cuối thì số dư giảm dần.
Ví dụ — so sánh hai phương pháp trên cùng một tài sản

Một xe tải mua ngày $1/1$ năm $1$ với nguyên giá $\$60\,000$, giá trị thanh lý ước tính $\$12\,000$, thời gian sử dụng $4$ năm. Tỉ lệ số dư giảm dần là $30\%$.

Tính khấu hao và giá trị còn lại cuối năm $1$ và năm $2$ theo cả hai phương pháp, rồi cho biết phương pháp nào phù hợp hơn.

Giải.

Đường thẳng. Mức mỗi năm $=(60\,000-12\,000)\div4=\$12\,000$.
Cuối năm $1$: dự phòng $12\,000$, NBV $=\$48\,000$.
Cuối năm $2$: dự phòng $24\,000$, NBV $=\$36\,000$.

Số dư giảm dần $30\%$. Không trừ giá trị thanh lý trước.
Năm $1$: $30\%\times60\,000=\$18\,000$; NBV $=\$42\,000$.
Năm $2$: $30\%\times42\,000=\$12\,600$; dự phòng luỹ kế $30\,600$; NBV $=\$29\,400$.

Phương pháp nào phù hợp hơn: số dư giảm dần. Xe tải mất giá thị trường nhanh nhất trong một hai năm đầu, và chi phí sửa chữa tăng dần về sau — nên khấu hao nặng ở đầu cộng sửa chữa nhẹ ở đầu tạo ra tổng chi phí đều hơn qua các năm, đúng tinh thần nguyên tắc phù hợp.

Bút toán năm 1 (số dư giảm dần): Nợ Chi phí khấu hao $18\,000$ / Có Dự phòng khấu hao – xe tải $18\,000$.

Bẫy hay mất điểm — Trừ giá trị thanh lý trong phương pháp số dư giảm dần. Công thức chỉ lấy tỉ lệ nhân với giá trị còn lại đầu kỳ; giá trị thanh lý chỉ xuất hiện ở phương pháp đường thẳng (và ngầm định ở chỗ khấu hao số dư giảm dần không bao giờ đưa NBV về $0$). Nhầm chỗ này làm sai mọi con số của các năm sau.
Phải nhớ — Khấu hao là phân bổ chi phí, không phải định giá. Hai công thức, hai dáng đồ thị, và luôn ghi vào tài khoản DỰ PHÒNG chứ không trừ thẳng vào tài khoản tài sản.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Accounting for Non-current Assets gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →