Mục lục bài họcĐang ở d05-b2
← A-Level Accounting
0/30 bài đã học xong
Chương 5 · Cost and Management Accounting · Bài 2/3 của chương · bài 14/30 của A-Level Accounting

Break-even analysis and margin of safety

Phân tích hoà vốn và biên an toàn
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The three formulas

$\text{Sản lượng hoà vốn}=\dfrac{\text{chi phí cố định}}{\text{lãi góp/đơn vị}}$

$\text{Doanh thu hoà vốn}=\text{sản lượng hoà vốn}\times\text{giá bán}$

$\text{Sản lượng cho lợi nhuận mục tiêu}=\dfrac{\text{chi phí cố định}+\text{lợi nhuận mục tiêu}}{\text{lãi góp/đơn vị}}$

Margin of safety

$\text{Biên an toàn}=\text{sản lượng hiện tại}-\text{sản lượng hoà vốn}$, often expressed as a percentage of current output. It answers the question a manager actually asks: how far can sales fall before we start losing money?

Reading the chart

Fixed cost is the horizontal line; total cost starts at the fixed cost level and slopes up by the variable cost per unit; revenue starts at the origin. Where revenue crosses total cost is break-even; the vertical gap between the two lines is loss to the left and profit to the right.

What changes what

A rise in fixed costs shifts break-even output up and does not change the slope. A rise in variable cost per unit reduces contribution, so break-even rises and the total cost line becomes steeper. A price rise raises contribution and lowers break-even — but only if volume holds, which is exactly the assumption that makes the model fragile.

The assumptions, which carry the evaluation marks

The model assumes selling price is constant at all volumes, costs split cleanly into fixed and variable, everything produced is sold, and the product mix does not change. In reality bulk discounts, stepped fixed costs and multiple products all break these. Break-even is a planning guide, not a prediction.

Giải thích tiếng Việt

Ba công thức

$\text{Sản lượng hoà vốn}=\dfrac{\text{chi phí cố định}}{\text{lãi góp/đơn vị}}$

$\text{Doanh thu hoà vốn}=\text{sản lượng hoà vốn}\times\text{giá bán}$

$\text{Sản lượng cho lợi nhuận mục tiêu}=\dfrac{\text{chi phí cố định}+\text{lợi nhuận mục tiêu}}{\text{lãi góp/đơn vị}}$

Biên an toàn

$\text{Biên an toàn}=\text{sản lượng hiện tại}-\text{sản lượng hoà vốn}$, thường viết dưới dạng phần trăm của sản lượng hiện tại. Nó trả lời đúng câu hỏi mà người quản lý thật sự đặt ra: doanh số có thể tụt bao nhiêu trước khi bắt đầu lỗ?

Đọc đồ thị

Chi phí cố định là đường nằm ngang; tổng chi phí xuất phát từ mức chi phí cố định và dốc lên theo chi phí biến đổi mỗi đơn vị; doanh thu xuất phát từ gốc toạ độ. Chỗ doanh thu cắt tổng chi phí là điểm hoà vốn; khoảng cách dọc giữa hai đường là lỗ ở bên trái và lãi ở bên phải.

Cái gì làm đổi cái gì

Chi phí cố định tăng thì sản lượng hoà vốn tăng và độ dốc không đổi. Chi phí biến đổi mỗi đơn vị tăng thì lãi góp giảm, nên hoà vốn tăng và đường tổng chi phí dốc hơn. Tăng giá thì lãi góp tăng và hoà vốn giảm — nhưng chỉ đúng NẾU sản lượng giữ nguyên, và đó chính là giả định làm mô hình này mong manh.

Các giả định — nơi chứa điểm đánh giá

Mô hình giả định giá bán không đổi ở mọi mức sản lượng, chi phí tách gọn thành cố định và biến đổi, sản xuất bao nhiêu bán hết bấy nhiêu, và cơ cấu sản phẩm không đổi. Thực tế thì chiết khấu theo lô, chi phí cố định bậc thang và việc bán nhiều mặt hàng đều phá vỡ những giả định đó. Hoà vốn là công cụ lập kế hoạch, không phải một dự báo.

Diem hoa von — doc duoc bon thu tren mot hinhSan luong (don vi)Tienchi phi co dinhtong chi phidoanh thuhoa vonLOLAIbien an toan
Một hình này trả lời được bốn câu: hoà vốn ở đâu, vùng nào lỗ, vùng nào lãi, và biên an toàn rộng bao nhiêu. Trong bài thi, vẽ lại nhanh rồi đánh dấu là cách kiểm chứng kết quả tính toán.
Ví dụ — hoà vốn, lợi nhuận mục tiêu và biên an toàn

Xưởng gốm Bát Tràng bán mỗi bộ ấm chén $\$85$. Chi phí biến đổi $\$49$/bộ. Chi phí cố định $\$252\,000$/năm. Sản lượng hiện tại $9\,500$ bộ/năm.

(a) Tính sản lượng và doanh thu hoà vốn. (b) Tính biên an toàn theo đơn vị và phần trăm. (c) Cần bán bao nhiêu bộ để đạt lợi nhuận $\$120\,000$? (d) Nếu chi phí cố định tăng $\$36\,000$ do thuê thêm kho, biên an toàn thay đổi thế nào?

Giải.

(a) Lãi góp $=85-49=\$36$/bộ.

Sản lượng hoà vốn $=\dfrac{252\,000}{36}=\mathbf{7\,000}$ bộ.

Doanh thu hoà vốn $=7\,000\times85=\mathbf{\$595\,000}$.

(b) Biên an toàn $=9\,500-7\,000=\mathbf{2\,500}$ bộ.

Theo phần trăm $=\dfrac{2\,500}{9\,500}\times100\approx\mathbf{26{,}3\%}$ — doanh số có thể giảm hơn một phần tư trước khi xưởng bắt đầu lỗ.

(c) Sản lượng cần $=\dfrac{252\,000+120\,000}{36}=\dfrac{372\,000}{36}=\mathbf{10\,334}$ bộ (làm tròn lên, vì $10\,333{,}3$ bộ chưa đủ đạt mục tiêu).

Lưu ý: con số này cao hơn sản lượng hiện tại $9\,500$ bộ, nên mục tiêu $\$120\,000$ đòi tăng sản lượng khoảng $9\%$ — thông tin đáng nói ra chứ không chỉ đưa ra một con số.

(d) Chi phí cố định mới $=252\,000+36\,000=\$288\,000$.

Hoà vốn mới $=\dfrac{288\,000}{36}=8\,000$ bộ.

Biên an toàn mới $=9\,500-8\,000=1\,500$ bộ, tức $\dfrac{1\,500}{9\,500}\approx15{,}8\%$.

Diễn giải. Chi phí cố định tăng $14\%$ nhưng biên an toàn rơi từ $26{,}3\%$ xuống $15{,}8\%$ — gần như mất bốn phần mười. Đây là điều mà con số lợi nhuận không cho thấy: xưởng vẫn có lãi, nhưng đã mong manh hơn hẳn trước một cú giảm doanh số.

Bẫy hay mất điểm — Làm tròn XUỐNG khi tính sản lượng cho lợi nhuận mục tiêu. $10\,333{,}3$ bộ nghĩa là phải bán $10\,334$ bộ; bán $10\,333$ bộ thì chưa đạt mục tiêu. Với sản lượng hoà vốn cũng vậy — luôn làm tròn LÊN đơn vị nguyên.
Phải nhớ — Ba công thức đều có lãi góp ở mẫu số, nên tính lãi góp trước là xong một nửa. Biên an toàn là con số quản trị đáng nói nhất, và mọi kết luận phải kèm ít nhất một giả định của mô hình.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Cost and Management Accounting gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →