Mục lục bài họcĐang ở d02-b3
Limited companies: share capital, reserves and equity
The equity section
Ordinary share capital is shown at nominal value only. Anything paid above that goes to share premium. Profits kept in the business accumulate in retained earnings. A revaluation of property creates a revaluation reserve. Equity is the total of all of these.
Revenue reserves versus capital reserves
Retained earnings is a revenue reserve — it can be used to pay dividends. Share premium and the revaluation reserve are capital reserves — they cannot. This distinction is asked about almost every series, usually as a two-mark explain question.
Rights issues and bonus issues
A rights issue sells new shares to existing shareholders for cash: cash and equity both rise. A bonus issue gives shares free, funded from reserves: no cash moves, total equity is unchanged, only its composition shifts. Saying that a bonus issue raises money is the single most common error here.
Phần vốn chủ sở hữu
Vốn cổ phần phổ thông được trình bày theo mệnh giá mà thôi. Phần trả cao hơn mệnh giá ghi vào thặng dư vốn cổ phần (share premium). Lợi nhuận giữ lại trong doanh nghiệp tích luỹ ở lợi nhuận chưa phân phối. Đánh giá lại bất động sản tạo ra quỹ đánh giá lại. Vốn chủ sở hữu là tổng của tất cả các khoản đó.
Quỹ từ lợi nhuận và quỹ vốn
Lợi nhuận chưa phân phối là quỹ từ lợi nhuận — dùng chia cổ tức được. Thặng dư vốn cổ phần và quỹ đánh giá lại là quỹ vốn — không được dùng chia cổ tức. Phân biệt này gần như kỳ nào cũng bị hỏi, thường dưới dạng câu giải thích hai điểm.
Phát hành quyền mua và phát hành thưởng
Rights issue bán cổ phiếu mới cho cổ đông hiện hữu lấy tiền: cả tiền lẫn vốn chủ đều tăng. Bonus issue phát cổ phiếu miễn phí, lấy nguồn từ các quỹ: không có đồng tiền nào chuyển động, tổng vốn chủ KHÔNG đổi, chỉ cơ cấu bên trong dịch chuyển. Nói bonus issue huy động được tiền là lỗi phổ biến số một ở đây.
Một công ty có $400\,000$ cổ phiếu phổ thông mệnh giá $0{,}50$; thặng dư vốn cổ phần $60\,000$; lợi nhuận chưa phân phối $150\,000$. Công ty phát hành thưởng theo tỉ lệ một cổ phiếu mới cho mỗi bốn cổ phiếu đang lưu hành, lấy nguồn từ thặng dư vốn cổ phần trước, phần thiếu lấy từ lợi nhuận chưa phân phối. Hãy trình bày phần vốn chủ sau khi phát hành.
Bước 1 — số cổ phiếu mới. $400\,000\div4=100\,000$ cổ phiếu.
Bước 2 — giá trị theo mệnh giá. $100\,000\times0{,}50=50\,000$. Đây là số tiền phải chuyển từ các quỹ sang vốn cổ phần.
Bước 3 — lấy nguồn. Thặng dư vốn cổ phần có $60\,000$, đủ để gánh trọn $50\,000$; không phải động tới lợi nhuận chưa phân phối.
Bước 4 — trình bày sau phát hành. Vốn cổ phần $200\,000+50\,000=250\,000$; thặng dư vốn cổ phần $60\,000-50\,000=10\,000$; lợi nhuận chưa phân phối vẫn $150\,000$.
Bước 5 — kiểm. Tổng vốn chủ trước: $200\,000+60\,000+150\,000=410\,000$. Sau: $250\,000+10\,000+150\,000=410\,000$ ✓ — không đổi, đúng bản chất của phát hành thưởng.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Business Entities: Sole Traders, Partnerships and Limited Companies gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.