Mục lục bài họcĐang ở d05-b1
← AP Physics C: Mechanics
0/28 bài đã học xong
Chương 5 · Unit 5 — Torque and Rotational Dynamics · Bài 1/4 của chương · bài 17/28 của AP Physics C: Mechanics

Rotational Kinematics with Calculus

Động học quay bằng giải tích
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Three quantities, two derivatives

$$\omega=\frac{d\theta}{dt},\qquad \alpha=\frac{d\omega}{dt}=\frac{d^{2}\theta}{dt^{2}}$$

Read backwards, the same ladder is built from integrals:

$$\omega(t)=\omega_0+\int_0^{t}\alpha(t')\,dt',\qquad \theta(t)=\theta_0+\int_0^{t}\omega(t')\,dt'$$

Angles are measured in radians throughout; every formula below silently assumes it. The constant-angular-acceleration equations

$$\omega=\omega_0+\alpha t,\qquad \theta=\theta_0+\omega_0 t+\tfrac12\alpha t^{2},\qquad \omega^{2}=\omega_0^{2}+2\alpha\Delta\theta$$

are not the definition of anything; they are what the integrals collapse to when $\alpha$ happens to be constant. On AP Physics C, $\alpha$ is very often a function of time, and then those three equations are simply wrong.

Linking to the rim

A point a distance $r$ from the axis has $s=r\theta$, tangential speed $v=r\omega$, tangential acceleration $a_t=r\alpha$, and centripetal acceleration $a_c=r\omega^{2}=v^{2}/r$. A spinning body at constant $\omega$ still has acceleration: $a_c$ never vanishes.

Giải thích tiếng Việt

Ba đại lượng góc nối nhau đúng như trong động học thẳng: $\omega=\dfrac{d\theta}{dt}$ và $\alpha=\dfrac{d\omega}{dt}$. Đọc ngược lại thì thay đạo hàm bằng tích phân, và hằng số tích phân chính là giá trị ban đầu $\omega_0$ hoặc $\theta_0$ — quên nó là mất trọn phần điểm đầu tiên của câu tự luận.

Mọi công thức ở đây đo góc bằng radian, không có ngoại lệ. Đề cho vòng/phút thì phải quy đổi trước khi đụng vào bất cứ thứ gì.

Điểm phân biệt Physics C với Physics 1 nằm ở chỗ này: bộ ba $\omega=\omega_0+\alpha t$, $\theta=\theta_0+\omega_0t+\frac12\alpha t^2$, $\omega^2=\omega_0^2+2\alpha\Delta\theta$ không phải định nghĩa. Chúng chỉ là kết quả của tích phân khi $\alpha$ tình cờ là hằng số. Đề Physics C rất hay cho $\alpha(t)$ phụ thuộc thời gian, khi đó ba công thức trên sai hoàn toàn — phải quay về tích phân.

Nối với chuyển động của một điểm trên vành cách trục $r$: $s=r\theta$, $v=r\omega$, gia tốc tiếp tuyến $a_t=r\alpha$, gia tốc hướng tâm $a_c=r\omega^2$. Vật quay đều vẫn có gia tốc, vì $a_c$ không bao giờ bằng $0$.

θ ω một trục, ba đại lượng θ(t) ω(t) α(t) tích phân tích phân . đạo hàm đạo hàm α hằng số chỉ là MỘT trường hợp đặc biệt
Đọc hình theo hai chiều. Đi xuống là đạo hàm, đi lên là tích phân — và mỗi lần đi lên phải mang theo một hằng số. Bên trái là ý nghĩa hình học: $\theta$ là góc quét được, $\omega$ là tốc độ quét, $\alpha$ là tốc độ đổi của $\omega$. Bộ công thức $\alpha$ hằng số nằm gọn bên trong chiếc thang này chứ không đứng ngang hàng với nó; dùng chúng khi $\alpha$ thay đổi là bỏ qua cả thang.
Ví dụ — α phụ thuộc thời gian

Một bánh đà đứng yên tại $t=0$ chịu gia tốc góc $\alpha(t)=\left(4-t\right)$ rad/s$^2$. Tìm $\omega(t)$, thời điểm $\omega$ đạt cực đại, và góc quay được từ $t=0$ đến lúc đó.

Giải.

Tích phân $\alpha$ với $\omega_0=0$:

$$\omega(t)=\int_0^t\left(4-t'\right)dt'=4t-\frac{t^2}{2}$$

$\omega$ cực đại khi $\dfrac{d\omega}{dt}=\alpha=0$, tức $t=4$ s. Khi đó $\omega=16-8=8$ rad/s.

Tích phân tiếp:

$$\theta(t)=\int_0^t\left(4t'-\frac{t'^2}{2}\right)dt'=2t^2-\frac{t^3}{6}$$$$\theta(4)=32-\frac{64}{6}=32-10{,}67=21{,}3\ \text{rad}$$

Thử làm bằng công thức $\alpha$ hằng số xem sai bao nhiêu: lấy $\alpha=4$ thì $\theta=\frac12(4)(16)=32$ rad — lệch hơn $50\%$. Đó là cái giá của việc dùng nhầm bộ công thức.

Bẫy hay mất điểm — Bẫy đắt nhất của bài này là phản xạ dùng $\omega=\omega_0+\alpha t$ ngay khi thấy chữ “gia tốc góc”. Cách chặn chỉ mất hai giây: nhìn xem $\alpha$ có chứa $t$ không. Có $t$ thì gạch ba công thức ấy khỏi giấy nháp và viết ngay dấu tích phân. Bẫy thứ hai: quên cộng $\omega_0$ sau khi tích phân — luôn viết $\omega(t)=\omega_0+\int\alpha\,dt$ đủ hai hạng tử rồi mới thay số.
Phải nhớ — Đạo hàm đi xuống, tích phân đi lên, mỗi bước lên kèm một hằng số ban đầu. Bộ ba công thức quen thuộc chỉ sống khi $\alpha$ là hằng số. Góc luôn tính bằng radian.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 5 — Torque and Rotational Dynamics gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →