Mục lục bài họcĐang ở d07-b2
← AP Calculus AB
0/26 bài đã học xong
Chương 7 · Unit 7 — Differential Equations · Bài 2/3 của chương · bài 22/26 của AP Calculus AB

Separation of Variables

Tách biến
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The standard five moves

  1. Separate: get all $y$ with $dy$ and all $x$ with $dx$.
  2. Integrate both sides. Put $+C$ on one side only.
  3. Apply the initial condition immediately, while the equation is still in its simplest form.
  4. Solve for $y$ explicitly if asked.
  5. State the domain if the problem is in context.

Step 3 is a time-saver and an accuracy-saver: substituting the initial condition before untangling logarithms and exponentials avoids the messiest algebra of the whole unit.

Exponential growth $\frac{dy}{dt}=ky$ has solution $y=y_0e^{kt}$; this one is worth knowing on sight rather than re-deriving.

Giải thích tiếng Việt

Năm bước, đúng thứ tự:

  1. Tách: mọi thứ chứa $y$ đi với $dy$, mọi thứ chứa $x$ đi với $dx$.
  2. Tích phân hai vế. Chỉ đặt $+C$ ở một vế.
  3. Thay điều kiện đầu ngay, khi phương trình còn ở dạng đơn giản nhất.
  4. Giải ra $y$ tường minh nếu đề yêu cầu.
  5. Nêu miền xác định nếu bài có ngữ cảnh.

Bước 3 là mẹo tiết kiệm lớn nhất chương này. Thay điều kiện đầu trước khi gỡ $\ln$ và $e$ giúp tránh toàn bộ phần đại số rối nhất — nhiều thí sinh làm ngược lại rồi sai dấu hoặc lạc hằng số.

Tăng trưởng mũ $\frac{dy}{dt}=ky$ có nghiệm $y=y_0e^{kt}$ — nên nhớ thẳng, không cần dựng lại mỗi lần.

Ví dụ — tách biến kèm điều kiện đầu

Giải $\dfrac{dy}{dx}=\dfrac{2x}{y}$ với $y(0)=3$, $y>0$.

Giải.

Tách: $y\,dy=2x\,dx$.

Tích phân: $\dfrac{y^2}{2}=x^2+C$.

Thay điều kiện đầu ngay: $\dfrac{9}{2}=0+C$ ⇒ $C=\dfrac92$.

Vậy $\dfrac{y^2}{2}=x^2+\dfrac92$, tức $y^2=2x^2+9$.

Giải ra $y$: $y=\sqrt{2x^2+9}$ — lấy dấu dương vì đề cho $y>0$ và $y(0)=3>0$.

Chọn dấu là một điểm riêng trong rubric: phải nói ra vì sao lấy dấu dương.

Bẫy hay mất điểm — $\ln|y|=kx+C$ khi mũ hoá thành $y=\pm e^{C}e^{kx}$; gộp $\pm e^C$ thành một hằng số mới $A$ là hợp lệ, nhưng viết thẳng $y=e^{kx}+C$ là sai hoàn toàn — $e^{a+b}=e^ae^b$ chứ không phải $e^a+b$. Đây là lỗi đại số bị mất điểm nhiều nhất chương này.
Phải nhớ — Tách, tích phân, thay điều kiện đầu ngay, rồi mới gỡ ra $y$. Và nhớ chọn dấu căn theo điều kiện đầu.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 7 — Differential Equations gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →