Mục lục bài họcĐang ở d05-b2
← AP Calculus AB
0/26 bài đã học xong
Chương 5 · Unit 5 — Analytical Applications of Differentiation · Bài 2/3 của chương · bài 16/26 của AP Calculus AB

Concavity and the Second Derivative

Độ lồi lõm và đạo hàm cấp hai
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

What f ″ tells you

$f''>0$ $\Rightarrow$ graph is concave up (holds water); $f''<0$ $\Rightarrow$ concave down. A point of inflection is where concavity changes — so $f''$ must change sign there, not merely equal zero.

Second Derivative Test. At a critical point $c$ with $f'(c)=0$: $f''(c)>0$ gives a local minimum, $f''(c)<0$ a local maximum, and $f''(c)=0$ gives no information — fall back on the first derivative test.

A useful translation table for word problems: $f''>0$ with $f'>0$ means "increasing at an increasing rate"; $f''<0$ with $f'>0$ means "increasing but levelling off".

Giải thích tiếng Việt

$f''>0$ ⇒ đồ thị lồi lên (hứng nước được); $f''<0$ ⇒ lõm xuống. Điểm uốn là nơi độ lồi đổi, nên $f''$ phải đổi dấu chứ không chỉ bằng $0$.

Dấu hiệu đạo hàm cấp hai tại điểm tới hạn: $f''>0$ ⇒ cực tiểu, $f''<0$ ⇒ cực đại, $f''=0$ ⇒ không kết luận được gì, phải quay về xét dấu $f'$.

Bảng dịch sang lời văn — thứ đề AP hỏi rất nhiều: $f'>0$ và $f''>0$ là “tăng, và tăng ngày càng nhanh”; $f'>0$ và $f''<0$ là “vẫn tăng nhưng chậm dần lại”.

điểm uốn · f ″ đổi dấu f ″ > 0 — lồi lên f ″ < 0 — lõm xuống
Lồi lên, lõm xuống, và điểm uốn. Nửa trái cong như cái bát hứng nước — $f''>0$. Nửa phải úp xuống — $f''<0$. Chấm xanh là điểm uốn: đúng chỗ độ cong đổi chiều. Chú ý điểm uốn không nằm ở đỉnh hay đáy — đỉnh/đáy là chuyện của $f'$, còn điểm uốn là chuyện của $f''$.
Ví dụ — điểm uốn cần đổi dấu

Hàm $f(x)=x^4$ có $f''(0)=0$. Hỏi $x=0$ có phải điểm uốn không?

Giải.

$f''(x)=12x^2$. Đúng là $f''(0)=0$.

Nhưng $12x^2\ge0$ với mọi $x$ — $f''$ không đổi dấu khi đi qua $0$. Đồ thị lồi lên ở cả hai bên.

Vậy $x=0$ không phải điểm uốn. Nó là điểm cực tiểu.

So sánh với $f(x)=x^3$: ở đó $f''(x)=6x$ đổi dấu tại $0$, nên $x=0$ điểm uốn. Cùng một dữ kiện “$f''(0)=0$” nhưng hai kết luận trái ngược — đó là lý do phải xét dấu.

Bẫy hay mất điểm — Dấu hiệu cấp hai im lặng khi $f''(c)=0$ — đó không phải “không có cực trị” mà là “phương pháp này không trả lời được”. Và câu hỏi “có bao nhiêu điểm uốn” phải đếm số lần $f''$ đổi dấu, không phải số nghiệm của $f''=0$.
Phải nhớ — Điểm uốn = $f''$ đổi dấu. $f''(c)=0$ ở dấu hiệu cấp hai là “không biết” chứ không phải “không có”.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 5 — Analytical Applications of Differentiation gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →