Mục lục bài họcĐang ở d02-b2
← AP Calculus AB
0/26 bài đã học xong
Chương 2 · Unit 2 — Differentiation: Definition and Fundamental Properties · Bài 2/4 của chương · bài 6/26 của AP Calculus AB

Differentiability and Continuity

Khả vi và liên tục
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

One-way implication

Differentiable $\Rightarrow$ continuous. The converse is false. A function can be perfectly continuous yet fail to have a derivative, and AP tests exactly the three ways this happens:

  • Corner — the one-sided derivatives exist but differ, e.g. $|x|$ at $0$.
  • Cusp — one side heads to $+\infty$, the other to $-\infty$, e.g. $x^{2/3}$ at $0$.
  • Vertical tangent — both sides head to $+\infty$ (or both $-\infty$), e.g. $x^{1/3}$ at $0$.

Contrapositive form, worth memorising because free-response uses it: if $f$ is not continuous at $a$, then $f$ is not differentiable at $a$. That single line closes many justification questions.

Giải thích tiếng Việt

Chiều suy diễn chỉ đi một hướng: khả vi kéo theo liên tục, không ngược lại. Hàm liên tục hoàn hảo vẫn có thể không có đạo hàm, và đề AP hỏi đúng ba kiểu hỏng: góc nhọn (hai phía có nhưng khác nhau), điểm lùi (một phía $+\infty$, phía kia $-\infty$), tiếp tuyến đứng (cả hai phía cùng ra vô cực).

Dạng phản đảo mới là thứ hay dùng trong tự luận: không liên tục ⇒ không khả vi. Một dòng đó đóng lại rất nhiều câu “giải thích vì sao”.

góc nhọn (corner) trái ≠ phải điểm lùi (cusp) +∞ và −∞ tiếp tuyến đứng hệ số góc → ∞
Ba kiểu liên tục mà vẫn không khả vi. Cả ba hình đều vẽ được bằng một nét không nhấc bút — tức là liên tục. Nhưng ở góc nhọn, hệ số góc trái và phải là hai số khác nhau; ở điểm lùi, hai phía chạy về hai vô cực ngược dấu; ở tiếp tuyến đứng, hệ số góc chung tiến ra vô cực nên không phải một số. Đạo hàm đòi một số hữu hạn duy nhất — cả ba đều trượt.
Ví dụ — tham số để hàm khả vi

Cho $f(x)=\begin{cases}ax^2+bx & x\le 1\\ 3x-2 & x>1\end{cases}$. Tìm $a,b$ để $f$ khả vi tại $x=1$.

Giải.

Khả vi đòi hai điều kiện, không phải một.

Liên tục (bắt buộc, vì khả vi kéo theo liên tục): $a+b=3(1)-2=1$.

Đạo hàm hai phía khớp nhau: trái là $2ax+b$ tại $x=1$ cho $2a+b$; phải là $3$. Vậy $2a+b=3$.

Trừ vế: $a=2$, rồi $b=-1$.

Chỉ đặt điều kiện đạo hàm mà quên điều kiện liên tục là mất nửa số điểm — và hệ còn thiếu phương trình nên cũng không giải ra được.

Bẫy hay mất điểm — Câu “$f$ liên tục tại $a$ nên $f'(a)$ tồn tại” là mệnh đề sai, và nó có mặt trong bốn phương án của rất nhiều câu. Ngược lại, “$f'(a)$ tồn tại nên $f$ liên tục tại $a$” là đúng và dùng được để suy ra giá trị hàm.
Phải nhớ — Bài “tìm tham số để khả vi” luôn là hệ hai phương trình: khớp giá trị, và khớp đạo hàm. Thiếu một cái là thiếu điểm.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 2 — Differentiation: Definition and Fundamental Properties gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →