Mục lục bài họcĐang ở d03-b2
← AP Statistics
0/22 bài đã học xong
Chương 3 · Unit 3 — Collecting Data · Bài 2/2 của chương · bài 8/22 của AP Statistics

Experiments: Randomisation, Control, Replication

Thực nghiệm: ngẫu nhiên hoá, đối chứng, lặp lại
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Three principles

  • Comparison/control — at least two treatment groups, often one a placebo.
  • Random assignment — this is what allows causal conclusions, by balancing lurking variables across groups.
  • Replication — enough units per group so that differences are not chance.

Blocking groups similar units first, then randomises within blocks. It is to experiments what stratifying is to sampling: it removes a known source of variability.

Blinding: single-blind means subjects do not know their treatment; double-blind means the people measuring the response do not know either.

The scope-of-inference table

Random assignment $\Rightarrow$ can conclude causation. Random selection $\Rightarrow$ can generalise to the population. You need both to do both.

Giải thích tiếng Việt

Ba nguyên tắc: đối chứng (ít nhất hai nhóm, thường có giả dược), phân nhóm ngẫu nhiên, và lặp lại (đủ số đơn vị mỗi nhóm).

Phân nhóm ngẫu nhiên là thứ duy nhất cho phép kết luận nhân quả, vì nó rải đều các biến ẩn — cả những biến ta không nghĩ ra — sang hai nhóm.

Chia khối (blocking) gom các đơn vị giống nhau lại rồi mới ngẫu nhiên trong từng khối. Với thực nghiệm, chia khối đóng vai trò y hệt phân tầng với lấy mẫu: loại bỏ một nguồn biến động đã biết.

Bảng phạm vi suy luận — học thuộc bảng này là ăn trọn một câu tự luận mỗi năm:

  • phân nhóm ngẫu nhiên ⇒ được nói nhân quả.
  • chọn mẫu ngẫu nhiên ⇒ được suy rộng cho tổng thể.
  • Muốn cả hai thì phải có cả hai.
Ví dụ — mô tả một thiết kế chia khối

Thử nghiệm hai loại phân bón trên $40$ thửa ruộng, trong đó $20$ thửa đất thịt và $20$ thửa đất cát. Mô tả một thiết kế chia khối.

Giải.

Chia khối theo loại đất, vì loại đất ảnh hưởng mạnh tới năng suất và ta biết trước điều đó.

  1. Khối 1: $20$ thửa đất thịt. Đánh số $1$–$20$, dùng bảng số ngẫu nhiên chọn $10$ thửa dùng phân A, $10$ thửa còn lại dùng phân B.
  2. Khối 2: $20$ thửa đất cát. Làm y hệt.
  3. Cuối vụ đo năng suất, so sánh A với B trong từng khối rồi tổng hợp.

Lợi ích: chênh lệch năng suất do loại đất được tách ra khỏi chênh lệch do phân bón, nên phép so sánh nhạy hơn.

Bẫy hay mất điểm — Chia khối không phải để “loại bỏ” biến gây nhiễu mà để kiểm soát nó. Và đừng nhầm: phân tầng dùng cho lấy mẫu, chia khối dùng cho thực nghiệm — đề hay tráo hai từ này.
Phải nhớ — Phân nhóm ngẫu nhiên ⇒ nhân quả. Chọn mẫu ngẫu nhiên ⇒ suy rộng. Chia khối là phân tầng của thực nghiệm.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 3 — Collecting Data gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →