Mục lục bài họcĐang ở d03-b1
Sampling Methods and Bias
The four designs AP asks about
- Simple random sample (SRS) — every group of size $n$ equally likely.
- Stratified — split into homogeneous strata, take an SRS within each. Reduces variability when strata differ.
- Cluster — split into clusters, randomly choose whole clusters. Cheaper, usually more variable.
- Systematic — pick every $k$-th unit after a random start.
Convenience and voluntary response are not random designs; both are biased by construction.
Bias is not fixed by a bigger sample
Undercoverage, non-response and question wording all push the estimate in a systematic direction. Increasing $n$ shrinks random variability, not systematic error — a large biased sample is simply a precise wrong answer.
Bốn thiết kế lấy mẫu mà đề AP hỏi: ngẫu nhiên đơn giản (SRS), phân tầng (chia thành tầng đồng nhất rồi lấy SRS trong từng tầng), chùm (chọn nguyên chùm), hệ thống (lấy cách đều sau một khởi điểm ngẫu nhiên).
Phân tầng dùng khi các tầng khác nhau rõ — nó làm giảm độ biến động của ước lượng. Chùm dùng khi đi lại tốn kém.
Mẫu thuận tiện và mẫu tự nguyện trả lời không phải thiết kế ngẫu nhiên; cả hai sai lệch ngay từ cách dựng.
Ý quan trọng nhất chương này: tăng cỡ mẫu không sửa được sai lệch. $n$ lớn chỉ làm giảm dao động ngẫu nhiên; sai lệch hệ thống thì vẫn nguyên đó — kết quả là một con số chính xác nhưng sai.
Một đài phát thanh mời thính giả gọi điện bình chọn về một chính sách. $8\,000$ người gọi, $73\%$ phản đối. Loại sai lệch nào?
Đây là mẫu tự nguyện trả lời (voluntary response). Người chịu bỏ công gọi điện thường là người có ý kiến mạnh, đặc biệt là người phản đối.
Kết quả vì thế lệch về phía phản đối so với tổng thể thính giả.
Con số $8\,000$ nghe rất lớn nhưng không cứu được gì: mẫu càng lớn thì ước lượng càng bám chắc vào một giá trị sai lệch. Đây chính là ví dụ kinh điển cho câu “tăng $n$ không sửa được sai lệch”.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 3 — Collecting Data gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.