Mục lục bài họcĐang ở d02-b3
← AP Statistics
0/22 bài đã học xong
Chương 2 · Unit 2 — Exploring Two-Variable Data · Bài 3/3 của chương · bài 6/22 của AP Statistics

Categorical Data and Two-Way Tables

Dữ liệu phân loại và bảng hai chiều
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Three kinds of distribution in one table

  • Marginal — the totals in the margins, describing one variable alone.
  • Joint — one cell divided by the grand total.
  • Conditional — one cell divided by its row or column total; this is what you need to judge association.

Two categorical variables are associated when the conditional distributions differ across rows (or columns). If every row has the same percentage breakdown, there is no association.

A segmented bar chart of conditional distributions is the standard display: equal-looking segments across categories means no association.

Giải thích tiếng Việt

Một bảng hai chiều chứa ba loại phân bố, và đề luôn hỏi đúng loại nào:

  • Biên — tổng ở lề, mô tả một biến đứng riêng.
  • Đồng thời — một ô chia cho tổng toàn bảng.
  • Có điều kiện — một ô chia cho tổng dòng hoặc cột của nó. Đây mới là thứ dùng để xét quan hệ.

Hai biến phân loại có liên hệ khi các phân bố có điều kiện khác nhau giữa các dòng. Mọi dòng có cùng tỉ lệ phần trăm ⇒ không có liên hệ.

Chia sai mẫu số là lỗi phổ biến nhất chương này: hỏi “trong số học sinh nữ, bao nhiêu phần trăm chọn A” thì mẫu là tổng dòng nữ, không phải tổng bảng.

Ví dụ — phân bố có điều kiện

Bảng: Nam thích thể thao $60$, không thích $40$; Nữ thích $45$, không thích $55$. Có liên hệ giữa giới tính và sở thích không?

Giải.

Tính phân bố có điều kiện theo giới tính (chia cho tổng từng dòng, mỗi dòng $100$):

  • Nam: thích $\frac{60}{100}=60\%$
  • Nữ: thích $\frac{45}{100}=45\%$

Hai tỉ lệ khác nhau ($60\%$ so với $45\%$) ⇒ liên hệ giữa giới tính và sở thích thể thao trong mẫu này.

Lưu ý phải nói “trong mẫu này” — kết luận cho tổng thể cần kiểm định chi-square ở Unit 8.

Bẫy hay mất điểm — Nghịch lý Simpson: gộp các nhóm lại có thể đảo ngược chiều của liên hệ. Đề hay cho hai bảng con mà nhóm nào cũng nghiêng về A, nhưng bảng gộp lại nghiêng về B. Gặp dạng này phải nói ra rằng có biến ẩn (lurking variable) đang chi phối.
Phải nhớ — Muốn xét liên hệ thì dùng phân bố có điều kiện. Khác nhau giữa các dòng ⇒ có liên hệ. Chia đúng mẫu số là nửa số điểm.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 2 — Exploring Two-Variable Data gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →