Mục lục bài họcĐang ở d02-b3
← A-Level Business
0/30 bài đã học xong
Chương 2 · Business Objectives and Stakeholders · Bài 3/3 của chương · bài 6/30 của A-Level Business

Ethics, corporate social responsibility and the triple bottom line

Đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội và ba đường cơ sở
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Legal is not the same as ethical

A decision can be perfectly legal and still be judged wrong: paying the legal minimum wage in a country with no minimum, marketing sugary drinks to children, moving profits to a low-tax country. Ethics is about what a business ought to do, and Cambridge expects candidates to argue both sides rather than moralise.

Corporate social responsibility (CSR)

CSR means accepting responsibility to stakeholders beyond shareholders. In practice: fair supplier terms, safe working conditions, reduced emissions, community projects. The triple bottom line measures a firm on profit, people and planet rather than profit alone.

The business case, honestly stated

CSR raises costs now. It can raise revenue later through brand loyalty, easier recruitment, lower staff turnover, fewer fines and better access to investors who screen for it. Whether it pays depends on the market: it matters more where customers are visible and vocal, less where competition is purely on price.

Greenwashing

Claiming environmental credentials the business does not have. It is a real risk in evaluation questions: a CSR policy that is only marketing can backfire badly if exposed, costing more trust than it ever bought.

Giải thích tiếng Việt

Hợp pháp không đồng nghĩa với có đạo đức

Một quyết định có thể hoàn toàn hợp pháp mà vẫn bị coi là sai: trả mức lương tối thiểu theo luật ở nước không có lương tối thiểu, quảng cáo nước ngọt nhắm vào trẻ em, chuyển lợi nhuận sang nước thuế thấp. Đạo đức nói về việc doanh nghiệp nên làm gì, và Cambridge chờ thí sinh lập luận hai chiều chứ không phải lên giọng dạy đời.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR)

CSR là chấp nhận trách nhiệm với các bên liên quan ngoài cổ đông. Trên thực tế: điều khoản công bằng với nhà cung cấp, điều kiện làm việc an toàn, giảm phát thải, dự án cho cộng đồng. Ba đường cơ sở đo doanh nghiệp bằng lợi nhuận, con người và hành tinh thay vì chỉ lợi nhuận.

Lập luận kinh doanh, nói thẳng

CSR làm tăng chi phí ngay bây giờ. Nó có thể làm tăng doanh thu về sau nhờ khách trung thành với thương hiệu, tuyển người dễ hơn, nhân viên ít nghỉ việc, ít bị phạt và tiếp cận được các nhà đầu tư có sàng lọc. Có đáng hay không phụ thuộc thị trường: nó quan trọng hơn ở nơi khách hàng dễ thấy và hay lên tiếng, ít quan trọng hơn ở nơi cạnh tranh thuần bằng giá.

Tẩy xanh (greenwashing)

Là việc tuyên bố những thành tích môi trường mà doanh nghiệp không thật sự có. Đây là rủi ro đáng nêu trong câu đánh giá: một chính sách CSR chỉ để làm marketing có thể phản tác dụng nặng nếu bị phát hiện, mất nhiều lòng tin hơn số nó từng mua được.

Ví dụ — đánh giá một quyết định vừa hợp pháp vừa gây tranh cãi

Một hãng thời trang chuyển toàn bộ khâu may sang một nước có chi phí lao động thấp. Nhà máy đối tác trả đúng mức lương tối thiểu của nước đó, hợp pháp hoàn toàn, nhưng mức đó thấp hơn nhiều so với mức đủ sống. Hãy đánh giá quyết định này.

Giải.

Lập luận ủng hộ: chi phí giảm mạnh nên giá bán giảm, khách hàng thu nhập thấp mua được quần áo. Nhà máy đối tác tạo việc làm ở nơi có ít lựa chọn, và tiền lương dù thấp vẫn hơn không có việc. Hãng cũng chỉ đang làm điều mọi đối thủ đều làm — không làm thì mất khả năng cạnh tranh.

Lập luận phản đối: hợp pháp không có nghĩa là đúng. Lương dưới mức đủ sống đẩy chi phí xã hội sang chỗ khác. Rủi ro thương hiệu rất thật: một phóng sự điều tra có thể xoá sạch phần chi phí tiết kiệm được, như nhiều hãng lớn đã trải qua. Nhân viên trẻ ở thị trường chính cũng ngày càng chọn nơi làm việc theo giá trị.

Kết luận có lập trường và có điều kiện: quyết định chuyển sản xuất tự nó hợp lý về kinh tế, nhưng chỉ bảo vệ được nếu hãng kiểm soát chuỗi cung ứng: công bố danh sách nhà máy, kiểm toán độc lập điều kiện lao động, và cam kết lộ trình nâng lương lên mức đủ sống. Chi phí của những việc đó nhỏ hơn nhiều so với thiệt hại một lần khi bị phanh phui — nên đây vừa là lựa chọn đạo đức vừa là lựa chọn kinh doanh tỉnh táo.

Bẫy hay mất điểm — Viết bài đánh giá đạo đức thành một bài lên án. Giám khảo chấm khả năng lập luận HAI CHIỀU: nêu được vì sao doanh nghiệp làm vậy, rồi mới phản biện. Bài chỉ có một chiều — dù chiều nào — cũng bị chặn ở khung điểm giữa.
Phải nhớ — Ba ý: hợp pháp khác có đạo đức; CSR là chi phí ngắn hạn đổi lấy lợi ích dài hạn, và mức đáng đầu tư phụ thuộc thị trường; luôn viết hai chiều rồi mới chốt.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Business Objectives and Stakeholders gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →