Mục lục bài họcĐang ở d03-b1
← AP Microeconomics
0/24 bài đã học xong
Chương 3 · Unit 3 — Production, Cost, and the Perfect Competition Model · Bài 1/4 của chương · bài 9/24 của AP Microeconomics

The Production Function and Diminishing Marginal Returns

Hàm sản xuất và quy luật năng suất cận biên giảm dần
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Short run versus long run

In economics the short run is any period in which at least one input is fixed — typically capital, the size of the plant. The long run is the period long enough for every input to vary, including the decision to build a bigger factory or leave the industry. The two runs are defined by flexibility of inputs, not by a number of months.

Total, marginal and average product

$$MP_L=\frac{\Delta TP}{\Delta L}\qquad AP_L=\frac{TP}{L}$$

Total product is total output. Marginal product of labour is the extra output from one more worker. Average product is output per worker.

The law of diminishing marginal returns

As more units of a variable input are added to a fixed input, marginal product eventually falls. Notice the word eventually: at very low levels of labour, specialisation can make $MP$ rise first. Diminishing returns is a statement about the marginal product, not about total product — $TP$ keeps rising as long as $MP$ is positive, and only falls once $MP$ turns negative.

The relationship between $MP$ and $AP$ is purely arithmetical: when $MP>AP$ the average is pulled up; when $MP<AP$ the average is pulled down; therefore $MP$ cuts $AP$ exactly at the maximum of $AP$.

Giải thích tiếng Việt

Ngắn hạn là khoảng thời gian có ít nhất một yếu tố đầu vào cố định — thường là vốn, tức quy mô nhà xưởng. Dài hạn là khoảng thời gian đủ để mọi đầu vào đều thay đổi được, kể cả xây nhà máy lớn hơn hay rời khỏi ngành. Phân biệt hai giai đoạn dựa trên độ linh hoạt của đầu vào, không dựa trên số tháng.

Ba thước đo sản lượng:

  • Tổng sản lượng $TP$ — tổng số sản phẩm làm ra.
  • Sản phẩm cận biên của lao động $MP_L=\dfrac{\Delta TP}{\Delta L}$ — thêm một lao động thì sản lượng tăng thêm bao nhiêu.
  • Sản phẩm bình quân $AP_L=\dfrac{TP}{L}$ — sản lượng trên mỗi lao động.

Quy luật năng suất cận biên giảm dần: khi liên tục thêm đầu vào biến đổi vào một đầu vào cố định, sản phẩm cận biên rốt cuộc sẽ giảm. Chữ rốt cuộc rất quan trọng: ở mức lao động rất thấp, chuyên môn hoá có thể làm $MP$ tăng trước đã.

Nguyên nhân: mỗi lao động thêm vào phải chia sẻ cùng một lượng máy móc, mặt bằng, dụng cụ. Người thứ mười trong một bếp bốn bếp lò không thể có năng suất như người thứ ba.

Quan hệ giữa $MP$ và $AP$ chỉ là số học: khi $MP$ lớn hơn $AP$, số bình quân bị kéo lên; khi $MP$ nhỏ hơn $AP$, số bình quân bị kéo xuống. Vì thế $MP$ cắt $AP$ đúng tại đỉnh của $AP$.

Lao động L Tổng sản lượng TP điểm uốn TP cao nhất TP Lao động L MP, AP MP đỉnh MP cắt AP ở AP đỉnh MP AP MP âm
Hai tầng của cùng một câu chuyện. Tầng trên là tổng sản lượng $TP$; tầng dưới là $MP$ và $AP$ suy ra từ nó. Ba mốc phải đọc được ngay: (1) điểm uốn của $TP$ nằm đúng chỗ $MP$ đạt đỉnh — đó là chỗ năng suất cận biên bắt đầu giảm; (2) $MP$ cắt $AP$ đúng ở đỉnh của $AP$; (3) $TP$ cao nhất đúng chỗ $MP=0$, và sau đó $MP$ âm thì $TP$ đi xuống. Sai lầm hay gặp là tưởng năng suất cận biên giảm dần thì tổng sản lượng phải giảm — không, $TP$ vẫn tăng suốt chừng nào $MP$ còn dương, chỉ là tăng chậm dần.
Ví dụ — đọc bảng sản lượng

Một xưởng bánh có số lò cố định. Số ổ bánh làm được trong ngày theo số thợ: $L=1$ được $12$; $L=2$ được $28$; $L=3$ được $40$; $L=4$ được $48$; $L=5$ được $52$; $L=6$ được $51$.

Tính $MP$ và $AP$ ở từng mức. Năng suất cận biên bắt đầu giảm từ người thứ mấy? Xưởng có nên thuê người thứ sáu không?

Giải.

Sản phẩm cận biên là hiệu số giữa hai dòng liền nhau:

$$MP: \;12,\;16,\;12,\;8,\;4,\;-1$$

Sản phẩm bình quân là $TP$ chia $L$:

$$AP: \;12{,}00;\;14{,}00;\;13{,}33;\;12{,}00;\;10{,}40;\;8{,}50$$

Giảm dần bắt đầu từ người thứ ba. $MP$ tăng từ $12$ lên $16$ khi thêm người thứ hai (hai người chia việc, đỡ phải chạy qua chạy lại), rồi tụt xuống $12$ ở người thứ ba. Vậy điểm bắt đầu giảm là người thứ ba, chứ không phải người đầu tiên.

Kiểm chứng quan hệ $MP$ với $AP$: ở $L=2$, $MP=16$ lớn hơn $AP=14$ nên bình quân còn bị kéo lên; ở $L=3$, $MP=12$ nhỏ hơn $AP=13{,}33$ nên bình quân bắt đầu tụt. Đúng như lý thuyết: $AP$ đạt đỉnh ngay chỗ $MP$ cắt nó.

Người thứ sáu: không nên thuê. $MP$ của người này là $-1$ — thêm người vào thì tổng sản lượng giảm (bếp chật, thợ vướng nhau). Trả lương cho một người làm sản lượng đi xuống là lỗ hai lần.

Bẫy hay mất điểm — Đừng đọc quy luật năng suất giảm dần thành "sản lượng giảm". Nó nói sản phẩm cận biên giảm, tức sản lượng tăng chậm lại. $TP$ chỉ thật sự đi xuống khi $MP$ âm. Cách chặn: mỗi lần đọc bảng, viết cột $MP$ ra trước rồi mới kết luận — nhìn cột $MP$ đổi dấu hay chỉ nhỏ đi là biết ngay mình đang ở vùng nào.
Phải nhớ — Ngắn hạn có đầu vào cố định. $MP$ tăng rồi mới giảm. $MP$ cắt $AP$ ở đỉnh $AP$. $TP$ cao nhất khi $MP$ bằng $0$.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 3 — Production, Cost, and the Perfect Competition Model gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →