Mục lục bài họcĐang ở d02-b1
← AP Microeconomics
0/24 bài đã học xong
Chương 2 · Unit 2 — Supply and Demand · Bài 1/4 của chương · bài 5/24 của AP Microeconomics

Demand, Quantity Demanded and the Shifters

Cầu, lượng cầu và các yếu tố làm dịch chuyển
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The law of demand

Holding everything else constant, a rise in the price of a good reduces the quantity demanded of it. Two forces produce this: the substitution effect (the good is now relatively dearer, so buyers switch to substitutes) and the income effect (the same money income now commands less, so real purchasing power falls).

Movement versus shift

A change in the price of the good itself causes a movement along a fixed demand curve — a change in quantity demanded. A change in anything else causes the whole curve to shift — a change in demand.

The five shifters

  • Tastes and preferences — advertising, health news, fashion.
  • Prices of related goods — a fall in the price of a substitute shifts demand left; a fall in the price of a complement shifts demand right.
  • Income — for a normal good, higher income shifts demand right; for an inferior good, higher income shifts demand left.
  • Expectations — an expected future price rise shifts today's demand right.
  • Number of buyers — market demand is the horizontal sum of individual demands.
Giải thích tiếng Việt

Luật cầu: giữ nguyên mọi thứ khác, giá tăng thì lượng cầu giảm. Hai lực tạo ra điều này: hiệu ứng thay thế (hàng đó nay đắt tương đối nên người mua chuyển sang hàng thay thế) và hiệu ứng thu nhập (cùng số tiền nay mua được ít hơn, sức mua thực giảm).

Phân biệt sống còn — dịch chuyển hay trượt dọc:

  • Đổi giá của chính hàng đó $\to$ trượt dọc theo đường cầu cũ. Gọi là đổi lượng cầu.
  • Đổi bất cứ thứ gì khác $\to$ cả đường cầu dịch chỗ. Gọi là đổi cầu.

Năm yếu tố làm đường cầu dịch chỗ:

  • Thị hiếu — quảng cáo, tin sức khoẻ, mốt.
  • Giá hàng liên quan — giá hàng thay thế giảm thì cầu hàng ta dịch trái; giá hàng bổ sung giảm thì cầu hàng ta dịch phải.
  • Thu nhập — hàng thông thường: thu nhập tăng, cầu dịch phải. Hàng thứ cấp: thu nhập tăng, cầu dịch trái.
  • Kỳ vọng — nếu dự đoán mai giá tăng, cầu hôm nay dịch phải.
  • Số người mua — cầu thị trường là tổng theo chiều ngang của cầu từng người.

Bốn chữ tiếng Anh nên nhớ nguyên bản vì đề thi dùng đúng chúng: normal, inferior, substitute, complement.

Q P D0 D1 giá của chính hàng đó đổi = trượt DỌC THEO D0 thứ khác đổi = D DỊCH CHỖ Hai mũi tên, hai loại thay đổi khác hẳn nhau — đừng gộp làm một.
Hai mũi tên, hai chuyện khác hẳn nhau. Mũi tên đỏ nằm trên đường D0: giá của chính hàng đó đổi, người mua trượt lên hoặc xuống dọc theo đường cũ — đây là đổi lượng cầu. Mũi tên xanh lá đưa cả đường sang D1: một yếu tố ngoài giá đổi (thu nhập, thị hiếu, giá hàng liên quan, kỳ vọng, số người mua) — đây là đổi cầu. Bài thi hỏi «demand» hay «quantity demanded» là hỏi đúng hai mũi tên này, và trả lời nhầm mũi tên thì mất trọn câu.
Ví dụ — phân loại năm sự kiện

Thị trường cà phê rang xay. Với mỗi sự kiện, cho biết đường cầu dịch chuyển hay chỉ có trượt dọc, và về phía nào:

  • (i) Giá cà phê giảm từ $\$8$ xuống $\$6$ một kg.
  • (ii) Giá trà — hàng thay thế — giảm mạnh.
  • (iii) Giá đường và sữa đặc — hàng bổ sung — giảm mạnh.
  • (iv) Thu nhập hộ gia đình tăng, cà phê rang xay là hàng thông thường.
  • (v) Báo chí đưa tin tháng sau giá cà phê sẽ tăng gấp đôi.
Giải.

(i) Trượt dọc, đi xuống dưới bên phải. Giá của chính hàng đó đổi nên đường cầu đứng yên; chỉ có lượng cầu tăng. Ghi «cầu tăng» ở đây là mất điểm.

(ii) Dịch sang trái. Trà rẻ đi, một số người bỏ cà phê sang trà, nên ở mọi mức giá cà phê lượng mua đều thấp hơn.

(iii) Dịch sang phải. Đường và sữa đặc rẻ đi làm tổng chi phí một ly cà phê sữa rẻ đi, nên người ta uống nhiều hơn ở mọi mức giá cà phê.

(iv) Dịch sang phải. Hàng thông thường thì thu nhập tăng kéo cầu tăng. Nếu đề đổi thành cà phê gói hoà tan rẻ tiền — hàng thứ cấp — thì cùng sự kiện đó lại làm cầu dịch trái.

(v) Dịch sang phải. Kỳ vọng giá tương lai tăng làm người ta gom mua ngay hôm nay. Đây là chỗ dễ nhầm nhất: sự kiện nói về giá, nhưng là giá tương lai, nên nó là yếu tố ngoài giá hiện hành và làm đường dịch chỗ.

Bẫy hay mất điểm — Lỗi đắt nhất của phần này là gọi «giá giảm nên cầu tăng». Giá của chính hàng đó không bao giờ làm đường cầu dịch chỗ. Cách chặn: trước khi vẽ, hỏi một câu duy nhất — «yếu tố vừa đổi có nằm trên trục tung của đồ thị này không?». Nếu có, đó là trượt dọc; nếu không, đó là dịch chuyển. Câu hỏi này cũng chặn luôn bẫy kỳ vọng ở ví dụ (v): giá tương lai không nằm trên trục, nên nó làm đường dịch.
Phải nhớ — Giá của chính nó đổi thì trượt dọc; mọi thứ khác đổi thì đường dịch. Năm yếu tố dịch cầu: thị hiếu, giá hàng liên quan, thu nhập, kỳ vọng, số người mua. Hàng thứ cấp đảo chiều quy tắc thu nhập.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 2 — Supply and Demand gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →