Mục lục bài họcĐang ở d06-b3
← Cambridge Primary Science
0/18 bài đã học xong
Chương 6 · Stage 6 — Circulation, reversible changes, Earth and space · Bài 3/3 của chương · bài 18/18 của Cambridge Primary Science

Earth, Sun and Moon

Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Three motions, three time units

The Earth spins on its axis once in 24 hours — that gives day and night. The Earth orbits the Sun once in 365¼ days — that gives the year. The Moon orbits the Earth in about 28 days — that gives the phases.

Seasons

Seasons are not caused by distance from the Sun. They are caused by the Earth's tilted axis: the hemisphere tilted towards the Sun gets the light more directly and for more hours, so it is warmer. That is also why the two hemispheres have opposite seasons.

Phases of the Moon

Half the Moon is always lit. We see different fractions of that lit half as the Moon goes round us — that is all a phase is.

Giải thích tiếng Việt

Ba chuyển động, ba đơn vị thời gian

Trái Đất tự quay quanh trục một vòng trong 24 giờ — sinh ra ngày và đêm. Trái Đất quay quanh Mặt Trời một vòng trong 365¼ ngày — sinh ra năm. Mặt Trăng quay quanh Trái Đất khoảng 28 ngày — sinh ra các pha.

Mùa

Mùa không do khoảng cách tới Mặt Trời. Mùa do trục Trái Đất nghiêng: bán cầu nào ngả về phía Mặt Trời thì nhận ánh sáng chiếu thẳng hơn và nhiều giờ hơn nên ấm hơn. Đó cũng là lý do hai bán cầu có mùa ngược nhau.

Pha Mặt Trăng

Lúc nào cũng có đúng một nửa Mặt Trăng được chiếu sáng. Khi Mặt Trăng đi quanh ta, ta nhìn thấy những phần khác nhau của nửa sáng đó — pha chỉ là như vậy.

Mặt Trờitrục nghiêng giữ nguyên hướng suốt cả năm
Trục nghiêng luôn chỉ về cùng một hướng suốt cả năm. Chính vì thế mà lúc bán cầu này ngả về Mặt Trời thì bán cầu kia ngả đi.
Ví dụ — bác bỏ giải thích mùa bằng khoảng cách

Một bạn nói ‘mùa hè nóng vì lúc đó Trái Đất ở gần Mặt Trời hơn’. Nêu hai lý do cho thấy bạn ấy sai và đưa ra giải thích đúng.

Giải.

Lý do 1 — hai bán cầu ngược mùa. Khi Việt Nam là mùa hè thì Australia là mùa đông. Nếu nguyên nhân là khoảng cách thì cả hành tinh phải nóng cùng lúc, vì cả hành tinh cùng cách Mặt Trời một khoảng như nhau.

Lý do 2 — số liệu ngược lại. Trái Đất thực ra ở gần Mặt Trời nhất vào khoảng đầu tháng 1, đúng lúc bán cầu bắc đang giữa mùa đông.

Giải thích đúng. Trục Trái Đất nghiêng và luôn chỉ về một hướng cố định. Bán cầu ngả về phía Mặt Trời nhận tia sáng chiếu thẳng hơn (năng lượng dồn vào diện tích nhỏ hơn) và có ngày dài hơn, nên nóng lên — đó là mùa hè của bán cầu đó.

Bẫy hay mất điểm — Nghĩ pha Mặt Trăng là do bóng Trái Đất che. Không phải: bóng Trái Đất chỉ đổ lên Mặt Trăng trong nguyệt thực, vài lần mỗi năm và kéo dài vài giờ. Pha thì diễn ra đều đặn suốt 28 ngày, và nguyên nhân là ta nhìn nửa sáng của Mặt Trăng từ những góc khác nhau.
Phải nhớ — Quay quanh trục cho ngày, quay quanh Mặt Trời cho năm, Mặt Trăng quay quanh ta cho pha. Mùa do trục nghiêng, không do khoảng cách — nhớ bằng chứng hai bán cầu ngược mùa.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 6 — Circulation, reversible changes, Earth and space gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →