Mục lục bài họcĐang ở d04-b4
States of matter and the water cycle
Three states
A solid keeps its shape and volume. A liquid keeps its volume but takes the shape of its container. A gas spreads out to fill whatever space it is in. Describing a state means describing both shape and volume, not just one.
Changes of state need heating or cooling
Melting (solid$\to$liquid) and evaporating (liquid$\to$gas) need heat going in. Condensing (gas$\to$liquid) and freezing (liquid$\to$solid) happen when heat goes out. Nothing new is made — it is the same substance in a different state, so the change can be reversed.
The water cycle
The Sun heats water in seas and rivers, so it evaporates into water vapour. High up, the air is colder, so the vapour condenses into tiny droplets that form clouds. When droplets join and get heavy they fall as precipitation, and water runs back to the sea. The cycle never starts or stops — it just goes round.
Ba thể
Chất rắn giữ nguyên hình dạng và thể tích. Chất lỏng giữ thể tích nhưng mang hình dạng của vật chứa. Chất khí lan ra chiếm hết khoảng không gian nó ở. Mô tả một thể là phải nói cả hình dạng lẫn thể tích, không chỉ một thứ.
Đổi thể cần nóng lên hoặc lạnh đi
Nóng chảy (rắn$\to$lỏng) và bay hơi (lỏng$\to$khí) cần nhiệt đi vào. Ngưng tụ (khí$\to$lỏng) và đông đặc (lỏng$\to$rắn) xảy ra khi nhiệt đi ra. Không có chất mới sinh ra — vẫn là chất đó ở thể khác, nên đổi ngược lại được.
Vòng tuần hoàn của nước
Mặt Trời làm nóng nước ở biển và sông nên nước bay hơi thành hơi nước. Lên cao, không khí lạnh hơn nên hơi nước ngưng tụ thành những giọt li ti tạo thành mây. Khi các giọt gộp lại và nặng lên, chúng rơi xuống thành mưa, rồi nước chảy về biển. Vòng này không có điểm bắt đầu hay kết thúc — nó chỉ chạy vòng tròn.
Rót nước đá vào một cái cốc thuỷ tinh. Sau vài phút, mặt ngoài cốc có những giọt nước. Hãy giải thích những giọt nước đó từ đâu ra.
Bước 1 — loại bỏ cách hiểu sai. Nước không thấm qua thuỷ tinh, nên chúng không phải nước trong cốc chảy ra.
Bước 2 — điều gì có sẵn quanh cốc? Trong không khí luôn có hơi nước, dù mắt không nhìn thấy.
Bước 3 — chuyện gì xảy ra khi hơi nước gặp cốc lạnh? Hơi nước bị làm lạnh, mất nhiệt, nên ngưng tụ thành những giọt nước lỏng bám trên mặt ngoài.
Bước 4 — kết luận. Các giọt nước đó là hơi nước trong không khí đã ngưng tụ khi chạm vào mặt cốc lạnh.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 4 — Teeth, digestion, food chains and circuits gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.