Mục lục bài họcĐang ở d03-b3
← Cambridge Primary Science
0/18 bài đã học xong
Chương 3 · Stage 3 — Plants, magnets, rocks and soils · Bài 3/3 của chương · bài 9/18 của Cambridge Primary Science

Rocks, soils and fossils

Đá, đất và hoá thạch
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Rocks have properties

Rocks are grouped by what they are like: hard or soft, does water soak in (permeable) or not, grains large or small. Granite is hard and does not let water through, which is why it is used for steps; chalk is soft and crumbles.

Soil

Soil is broken-up rock mixed with humus — the dark remains of dead plants and animals. Sandy soil drains fast and dries out; clay soil holds water and can waterlog roots.

Fossils

A fossil is the shape or hardened remains of a living thing from long ago, preserved in rock. Fossils tell us which animals and plants lived here before, and they take many thousands of years to form.

Giải thích tiếng Việt

Đá có tính chất

Đá được phân nhóm theo đặc điểm: cứng hay mềm, nước thấm qua được (thấm nước) hay không, hạt to hay nhỏ. Đá hoa cương cứng và không cho nước thấm qua nên dùng làm bậc thềm; đá phấn mềm và vụn ra.

Đất

Đất là đá vỡ vụn trộn với mùn — phần xác cây và xác động vật đã phân huỷ, màu sẫm. Đất cát thoát nước nhanh và mau khô; đất sét giữ nước và có thể làm úng rễ.

Hoá thạch

Hoá thạch là hình dạng hoặc phần cứng còn lại của một sinh vật thời xa xưa, giữ trong đá. Hoá thạch cho biết trước kia nơi này có những loài nào, và phải mất hàng nghìn năm mới hình thành.

mùncátsỏihạt nặng chìm xuống dưới
Khuấy đất vào bình nước rồi để lắng: hạt nặng nhất chìm trước. Thứ tự lắng ba lớp chính là thứ tự khối lượng hạt.
Ví dụ — so sánh khả năng thoát nước của hai loại đất

Đổ cùng $100$ ml nước qua cùng một lượng đất cát và đất sét trong hai cái phễu. Sau $2$ phút, đất cát chảy xuống $85$ ml, đất sét chỉ $20$ ml. Kết luận gì?

Giải.

Bước 1 — đọc số. Đất cát cho $85$ ml đi qua, đất sét chỉ cho $20$ ml.

Bước 2 — kết luận. Đất cát thoát nước nhanh hơn nhiều; đất sét giữ nước lại.

Bước 3 — giải thích. Hạt cát to nên giữa các hạt có khe hở lớn cho nước chảy qua. Hạt sét rất mịn, khe hở nhỏ nên nước bị giữ.

Bước 4 — ý nghĩa thực tế. Cây trồng ở đất cát phải tưới thường xuyên hơn; đất sét thì dễ úng nếu tưới nhiều.

Lưu ý thí nghiệm này công bằng vì cùng lượng nước, cùng lượng đất, cùng thời gian đo.

Bẫy hay mất điểm — Nghĩ hoá thạch là chính con vật hoặc cái xương còn nguyên. Thực tế phần lớn hoá thạch là dấu vết đã hoá đá — chất khoáng dần thay chỗ phần cứng, hoặc chỉ còn lại khuôn in trong đá. Vì vậy hoá thạch nặng và cứng như đá, không giống xương thật.
Phải nhớ — Đá phân nhóm theo tính chất đo được; đất là đá vụn cộng mùn, và cỡ hạt quyết định khả năng thoát nước. Hoá thạch là bằng chứng của sự sống thời xa xưa.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 3 — Plants, magnets, rocks and soils gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →