Mục lục bài họcĐang ở d06-b2
← Cambridge Primary Science
0/18 bài đã học xong
Chương 6 · Stage 6 — Circulation, reversible changes, Earth and space · Bài 2/3 của chương · bài 17/18 của Cambridge Primary Science

Reversible and irreversible changes

Biến đổi thuận nghịch và không thuận nghịch
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Two kinds of change

A reversible change can be undone and gets the original material back: melting and freezing, evaporating and condensing, dissolving salt and evaporating the water.

An irreversible change makes a new material and cannot be undone: burning, rusting, cooking an egg, mixing vinegar with baking soda.

How to tell

Look for the signs of a new substance: a gas bubbling off, a permanent colour change, heat given out, a smell that was not there before. Ash is not wood; rust is not iron.

Careful with 'melting'

Chocolate melting is reversible. Chocolate burning is not.

Giải thích tiếng Việt

Hai loại biến đổi

Biến đổi thuận nghịch có thể làm ngược lại và lấy lại đúng chất ban đầu: nóng chảy và đông đặc, bay hơi và ngưng tụ, hoà tan muối rồi cho nước bay hơi.

Biến đổi không thuận nghịch tạo ra chất mới và không thể quay lại: cháy, gỉ sét, luộc trứng, trộn giấm với muối nở.

Cách nhận biết

Tìm dấu hiệu của chất mới: có khí sủi lên, đổi màu vĩnh viễn, toả nhiệt, có mùi lạ chưa từng có. Tro không phải gỗ; gỉ không phải sắt.

Cẩn thận với chữ ‘chảy’

Sôcôla tan chảy là thuận nghịch. Sôcôla cháy thì không.

Ví dụ — phân loại bốn biến đổi

Xếp bốn biến đổi sau vào hai nhóm và giải thích: (1) nước đá tan; (2) đinh sắt bị gỉ; (3) muối tan trong nước; (4) đốt một tờ giấy.

Giải.

Thuận nghịch: (1) và (3).

(1) Nước đá tan thành nước, cho vào ngăn đá lại thành đá — vẫn là nước, chỉ đổi thể.

(3) Muối tan trong nước, đun cạn nước là muối trở lại đủ khối lượng ban đầu.

Không thuận nghịch: (2) và (4).

(2) Gỉ là chất mới, màu nâu đỏ và xốp, hoàn toàn khác sắt xám và cứng; không có cách đơn giản nào biến gỉ lại thành sắt.

(4) Giấy cháy thành tro và khí; tro không thể ghép lại thành tờ giấy.

Quy tắc chung: hỏi ‘có chất mới sinh ra không’. Chỉ đổi thể hoặc trộn lẫn thì thuận nghịch; sinh chất mới thì không.

Bẫy hay mất điểm — Xếp hoà tan vào nhóm không thuận nghịch vì ‘không thấy muối đâu nữa’. Không thấy khác với không còn: đun cạn nước là muối hiện lại nguyên vẹn. Bẫy ngược lại cũng hay gặp — coi việc nướng bánh là thuận nghịch vì ‘chỉ là làm nóng’. Bột đã nướng thành bánh thì không tách lại được.
Phải nhớ — Một câu hỏi duy nhất phân loại được mọi trường hợp: có chất mới sinh ra không? Có chất mới thì không thuận nghịch, còn chỉ đổi thể hay trộn lẫn thì thuận nghịch.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 6 — Circulation, reversible changes, Earth and space gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →