Mục lục bài họcĐang ở d01-b6
← Cambridge Primary Science
0/36 bài đã học xong
Chương 1 · Stage 1 — Living things, senses, materials and forces · Bài 6/6 của chương · bài 6/36 của Cambridge Primary Science

Working scientifically: asking questions and comparing fairly

Làm khoa học: đặt câu hỏi và so sánh công bằng
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

A question science can answer

“Which ball bounces highest?” can be tested. “Which ball is nicest?” cannot. A scientific question must have an answer you could measure or see, and two people doing the test must get the same answer.

Changing only one thing

If you want to know which ball bounces highest, you must drop every ball from the same height onto the same floor. Change the ball; keep everything else the same. That is what makes a comparison fair, and it is the single idea Checkpoint tests most often in this strand.

Looking carefully and recording

Write down what you see as you see it, not afterwards from memory. A simple table with a row for each try is enough at this stage, and it makes the pattern much easier to spot.

Giải thích tiếng Việt

Câu hỏi mà khoa học trả lời được

“Quả bóng nào nảy cao nhất?” thì thử được. “Quả bóng nào đẹp nhất?” thì không. Câu hỏi khoa học phải có câu trả lời đo được hoặc nhìn thấy được, và hai người cùng làm phải ra cùng một kết quả.

Chỉ đổi một thứ

Muốn biết bóng nào nảy cao nhất thì phải thả mọi quả từ cùng độ cao xuống cùng mặt sàn. Đổi quả bóng; giữ nguyên mọi thứ khác. Đó chính là thế nào là so sánh công bằng, và cũng là ý duy nhất mà Checkpoint hỏi nhiều nhất ở phần này.

Quan sát kỹ và ghi lại

Thấy gì ghi nấy ngay lúc đó, đừng để làm xong mới nhớ lại. Ở bậc này chỉ cần một bảng đơn giản, mỗi lần thử một dòng — và bảng đó làm quy luật hiện ra rõ hơn hẳn.

Ví dụ — chỉ ra chỗ không công bằng trong một phép thử

An muốn biết loại giấy nào thấm nước nhiều nhất. Bạn ấy nhỏ $5$ giọt nước lên giấy A, $10$ giọt lên giấy B và $3$ giọt lên giấy C, rồi so xem vết nước loang rộng bao nhiêu. Phép thử của An có công bằng không? Vì sao?

Giải.

Bước 1 — tìm thứ An muốn so. An muốn so loại giấy.

Bước 2 — tìm thứ An đã đổi ngoài ý muốn. An đổi cả số giọt nước: $5$, $10$ và $3$.

Bước 3 — kết luận. Phép thử không công bằng, vì vết nước loang rộng hơn có thể chỉ do nhỏ nhiều nước hơn chứ không phải do giấy thấm tốt hơn.

Bước 4 — sửa lại. Nhỏ đúng cùng một số giọt lên cả ba loại giấy, giữ nguyên mọi thứ khác, chỉ đổi loại giấy.

Bẫy hay mất điểm — Trả lời ‘không công bằng’ mà không nói ra thứ đã bị đổi. Câu này chấm hai ý: chỉ đúng thứ bị đổi ngoài ý muốn, và nói vì sao nó làm sai kết quả. Viết đủ hai vế thì mới đủ điểm.
Phải nhớ — Ba câu hỏi cần tự hỏi trước mọi thí nghiệm: mình muốn so cái gì (đổi cái đó), cái gì phải giữ nguyên, và mình sẽ đo cái gì. Trả lời được ba câu đó là đã có nửa số điểm của phần Thinking and Working Scientifically.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 1 — Living things, senses, materials and forces gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →