Mục lục bài họcĐang ở d03-b6
Fair tests: variables, repeats and reliable results
Three kinds of thing in every test
The thing you change on purpose; the thing you measure; and the things you keep the same. Writing these three lists before you start is the whole of planning at this stage, and a Checkpoint question about a fair test is always asking for one of the three.
Why keep things the same
If two things change at once, you cannot tell which one caused the result. That is not a rule to memorise — it is the reason the whole method exists.
Repeats and odd results
Measure each thing at least twice. If one number is far from the others, it is an anomalous result: check it or measure again rather than quietly including it in an average.
Making measuring fairer
Use the same instrument, read it the same way, and start from zero each time. Small habits like these are what turn a rough test into evidence.
Ba loại thứ trong mọi phép thử
Thứ mình cố ý đổi; thứ mình đo; và những thứ mình giữ nguyên. Viết ra ba danh sách đó trước khi làm chính là toàn bộ việc lập kế hoạch ở bậc này, và mọi câu hỏi Checkpoint về thí nghiệm công bằng đều hỏi một trong ba.
Vì sao phải giữ nguyên
Nếu hai thứ cùng thay đổi thì không biết thứ nào gây ra kết quả. Đây không phải quy tắc để học thuộc — nó chính là lý do phương pháp này ra đời.
Lặp lại và số liệu bất thường
Mỗi phép đo làm ít nhất hai lần. Nếu một số lệch hẳn khỏi các số còn lại thì đó là kết quả bất thường: hãy kiểm lại hoặc đo lại, đừng lặng lẽ đưa nó vào tính trung bình.
Đo cho công bằng hơn
Dùng cùng một dụng cụ, đọc theo cùng một cách, và luôn bắt đầu từ vạch 0. Chính những thói quen nhỏ đó biến một phép thử qua loa thành bằng chứng.
Bạn muốn biết loại đất nào giữ nước lâu nhất. Hãy nêu: thứ bạn sẽ đổi, thứ bạn sẽ đo, và ba thứ bạn phải giữ nguyên.
Thứ đổi: loại đất (đất cát, đất thịt, đất sét).
Thứ đo: lượng nước còn lại trong đất sau một khoảng thời gian — hoặc lượng nước chảy ra ngoài, đo bằng ống đong (ml).
Ba thứ giữ nguyên: (1) khối lượng đất trong mỗi chậu; (2) lượng nước đổ vào mỗi chậu; (3) thời gian chờ trước khi đo. Có thể kể thêm: cùng loại chậu, cùng chỗ đặt.
Bước cuối — lặp lại. Làm mỗi loại đất hai hoặc ba lần rồi lấy trung bình, để một lần đo lỡ tay không kéo lệch kết luận.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 3 — Plants, magnets, rocks and soils gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.