Mục lục bài họcĐang ở d05-b1
The Phillips Curve
Short run versus long run
The short-run Phillips curve (SRPC) slopes downward: lower unemployment comes with higher inflation. It is simply the AD–AS model redrawn — moving along SRAS with a rightward AD shift raises output (lowering unemployment) and raises the price level.
The long-run Phillips curve (LRPC) is vertical at the natural rate of unemployment $u_n$. In the long run there is no trade-off: any inflation rate is compatible with $u_n$.
Why the trade-off disappears
Expansionary policy fools workers only while their expectations lag. Once workers expect higher inflation, they demand higher nominal wages; costs rise, SRAS shifts left, and unemployment returns to $u_n$ — leaving only the higher inflation behind.
This is why the SRPC shifts up when expected inflation rises. Supply shocks shift it too: an oil shock raises both inflation and unemployment (stagflation), moving the whole SRPC outward.
Đường Phillips ngắn hạn (SRPC) dốc xuống: muốn thất nghiệp thấp thì phải chấp nhận lạm phát cao. Thực chất đây chỉ là mô hình AD–AS vẽ lại — AD dịch phải dọc theo SRAS làm sản lượng tăng (thất nghiệp giảm) và mức giá tăng.
Đường Phillips dài hạn (LRPC) THẲNG ĐỨNG tại tỉ lệ thất nghiệp tự nhiên $u_n$. Dài hạn không có đánh đổi: mọi mức lạm phát đều đi cùng $u_n$.
Vì sao đánh đổi biến mất? Chính sách kích cầu chỉ “đánh lừa” được người lao động khi kỳ vọng của họ còn chạy sau. Khi người lao động kỳ vọng lạm phát cao, họ đòi lương danh nghĩa cao hơn; chi phí tăng, SRAS dịch trái, và thất nghiệp quay về $u_n$ — chỉ còn lại lạm phát cao hơn.
Đó là lý do SRPC dịch lên khi lạm phát kỳ vọng tăng. Cú sốc cung cũng làm nó dịch: sốc dầu đẩy cả lạm phát và thất nghiệp lên — hiện tượng đình lạm.
Giá dầu thế giới tăng vọt. Chuyện gì xảy ra với SRPC, với lạm phát và thất nghiệp?
Dầu là đầu vào của gần như mọi ngành, nên giá dầu tăng làm chi phí sản xuất tăng ⇒ SRAS dịch sang trái.
Trên đồ thị AD–AS: mức giá tăng và sản lượng thực giảm. Sản lượng giảm nghĩa là thất nghiệp tăng.
Vậy lạm phát và thất nghiệp cùng tăng — trên đồ thị Phillips, ta đi lên và sang phải, tức SRPC dịch ra ngoài (lên trên và sang phải).
Hiện tượng này gọi là đình lạm (stagflation). Nó gây khó vì hai công cụ đối nghịch nhau: kích cầu chữa thất nghiệp nhưng làm lạm phát tệ hơn, còn thắt chặt chữa lạm phát nhưng làm thất nghiệp tệ hơn.
Đây chính là bài toán Mỹ gặp thập niên 1970, và là bằng chứng thực nghiệm phá vỡ niềm tin vào đường Phillips ổn định.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 5 — Long-Run Consequences of Stabilization Policies gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.