Mục lục bài họcĐang ở d04-b1
Chương 4 · Unit 4 — Financial Sector · Bài 1/2 của chương · bài 7/12 của AP Macroeconomics

Money, Banks and the Money Multiplier

Tiền, ngân hàng và số nhân tiền
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

What money does

Three functions: medium of exchange, store of value, unit of account. $\text{M}1$ counts currency and chequing deposits; $\text{M}2$ adds savings deposits and other near-money.

How banks create money

Banks keep a fraction of deposits as required reserves and lend the rest. That loan becomes someone else's deposit, part of which is lent again.

$$\text{money multiplier}=\frac{1}{\text{reserve ratio}}$$

With a $10\%$ reserve ratio, an initial $\$1\,000$ deposit can support up to $\$10\,000$ of deposits in the system.

Note the word maximum: if banks hold excess reserves or people keep cash outside banks, the actual expansion is smaller. This is exactly what happened after 2008, when banks sat on reserves rather than lending.

Giải thích tiếng Việt

Ba chức năng của tiền: phương tiện trao đổi, phương tiện cất trữ giá trị, và đơn vị tính toán. $\text{M}1$ gồm tiền mặt và tiền gửi thanh toán; $\text{M}2$ cộng thêm tiền gửi tiết kiệm.

Ngân hàng tạo tiền thế nào: ngân hàng giữ một phần tiền gửi làm dự trữ bắt buộc và cho vay phần còn lại. Khoản vay đó thành tiền gửi của người khác, và một phần lại được cho vay tiếp.

$$\text{số nhân tiền}=\frac{1}{\text{tỉ lệ dự trữ}}$$

Với tỉ lệ dự trữ $10\%$, một khoản gửi $\$1\,000$ có thể tạo ra tối đa $\$10\,000$ tiền gửi trong toàn hệ thống.

Chú ý chữ “tối đa”. Nếu ngân hàng giữ dự trữ vượt mức hoặc người dân ôm tiền mặt ngoài ngân hàng, mức mở rộng thực tế nhỏ hơn.

Đây đúng là điều xảy ra sau khủng hoảng 2008: ngân hàng ngồi ôm dự trữ thay vì cho vay, nên bơm tiền cơ sở rất nhiều mà cung tiền rộng tăng chậm.

Ví dụ — tính mức tạo tiền

Tỉ lệ dự trữ bắt buộc $20\%$. Ngân hàng nhận khoản gửi mới $\$5\,000$. Tính lượng cho vay tối đa của riêng ngân hàng đó và mức tăng cung tiền tối đa của cả hệ thống.

Giải.

Riêng ngân hàng này: giữ $20\%$ làm dự trữ, tức $\$1\,000$; cho vay tối đa

$$\$5\,000-\$1\,000=\$4\,000$$

Cả hệ thống: số nhân tiền $=\dfrac{1}{0{,}20}=5$, nên tổng tiền gửi tối đa

$$\$5\,000\times5=\$25\,000$$

Mức tăng thêm so với ban đầu là $\$20\,000$.

Phân biệt hai câu hỏi này: “ngân hàng này cho vay được bao nhiêu” là $\$4\,000$; “cả hệ thống tạo ra bao nhiêu” là $\$25\,000$. Đề AP hỏi cả hai và rất nhiều thí sinh trả lời nhầm câu.

Bẫy hay mất điểm — Số nhân tiền cho biết mức tối đa. Câu hỏi “ngân hàng này cho vay được bao nhiêu” chỉ tính một ngân hàng ($\$4\,000$), khác hẳn câu “hệ thống tạo ra bao nhiêu” ($\$25\,000$).
Phải nhớ — Số nhân tiền $=1/$tỉ lệ dự trữ, và đó là mức tối đa. Phân biệt một ngân hàng với cả hệ thống.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 4 — Financial Sector gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →