Mục lục bài họcĐang ở d03-b4
Automatic Stabilizers, Deficits and the Budget
Discretionary versus automatic
Discretionary fiscal policy requires a deliberate decision: a new spending programme, a change in tax rates. Automatic stabilizers work without anybody deciding anything, because tax revenue and some spending move with the business cycle on their own.
- In a recession, incomes fall ⇒ progressive income tax collects less and unemployment benefits pay out more ⇒ the budget deficit widens and AD is cushioned.
- In a boom the same machinery runs backwards, draining spending power and cooling the economy.
Stabilizers dampen the cycle; they do not close a gap on their own.
Deficit is not debt
$$\text{deficit}=G-T\ \text{in one year},\qquad \text{debt}=\text{sum of all past deficits}$$A deficit is a flow measured per year; debt is a stock accumulated over history. A shrinking deficit still adds to the debt — the debt only falls when the budget runs a surplus.
Three lags
- Recognition lag — data arrive months late.
- Decision lag — legislatures argue.
- Implementation lag — money takes time to be spent.
Monetary policy has a much shorter decision lag, which is a standard argument for preferring it.
Hai loại chính sách tài khoá, khác nhau ở chỗ có ai bấm nút hay không. Chủ động là phải có quyết định: quốc hội thông qua gói chi tiêu, sửa thuế suất. Ổn định tự động thì không ai quyết gì cả — thu thuế và một số khoản chi tự thay đổi theo chu kỳ.
- Khi suy thoái: thu nhập giảm, thuế thu nhập luỹ tiến thu được ít hơn (mà lại ít theo tỉ lệ mạnh hơn mức giảm thu nhập), trong khi trợ cấp thất nghiệp chi ra nhiều hơn. Thâm hụt tự nở ra và AD được đỡ bớt.
- Khi bùng nổ: cỗ máy chạy ngược — thuế thu nhiều hơn, trợ cấp chi ít đi, rút bớt sức mua và làm nguội nền kinh tế.
Ổn định tự động chỉ giảm biên độ chu kỳ, không tự đóng được khoảng cách sản lượng. Muốn đóng hẳn vẫn phải có chính sách chủ động.
Thâm hụt khác nợ — chỗ này AP hỏi rất nhiều. Thâm hụt là dòng, đo trong một năm: $G-T$. Nợ công là kho, cộng dồn mọi thâm hụt trong quá khứ. Suy ra: thâm hụt giảm mà vẫn dương thì nợ vẫn tăng, chỉ chậm hơn. Nợ chỉ giảm khi ngân sách thặng dư.
Ba độ trễ khiến tài khoá chủ động khó dùng: trễ nhận biết (số liệu về muộn vài tháng), trễ quyết định (quốc hội tranh cãi), trễ thực thi (tiền giải ngân chậm). Chính sách tiền tệ trễ quyết định ngắn hơn nhiều — đó là lý do người ta hay ưu tiên nó.
Năm ngoái nước A thu thuế $500$ và chi $520$; nợ công đang là $3\,000$. Năm nay suy thoái làm thu thuế còn $460$ và trợ cấp thất nghiệp đẩy chi lên $545$, dù không có đạo luật mới nào. Tính thâm hụt và nợ hai năm, rồi giải thích chuyện gì đã xảy ra.
Năm ngoái: thâm hụt $=520-500=20$. Nợ cuối năm $=3\,000$ (đã bao gồm khoản này).
Năm nay:
$$\text{thâm hụt}=545-460=85$$Nợ cuối năm $=3\,000+85=3\,085$.
Chuyện gì đã xảy ra: thâm hụt nở từ $20$ lên $85$ mà chính phủ không quyết định gì. Thu giảm $40$ vì thu nhập chịu thuế giảm; chi tăng $25$ vì nhiều người đủ điều kiện nhận trợ cấp hơn. Đó chính là ổn định tự động đang làm việc: nó bơm thêm $65$ vào nền kinh tế đúng lúc suy thoái.
Câu hỏi thường đi kèm: nếu chính phủ cố cắt chi để giữ ngân sách cân bằng thì sao? Thì AD dịch sang trái ngay giữa suy thoái, sản lượng tụt thêm và thất nghiệp tăng thêm — chính sách thuận chu kỳ, ngược hẳn với thứ đang cần.
Lưu ý cuối: dù thâm hụt năm nào cũng có, nợ vẫn tăng cả hai năm vì cả hai năm đều thâm hụt.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 3 — National Income and Price Determination gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.