Mục lục bài họcĐang ở d01-b4
Marginal Analysis and Cost–Benefit Decisions
The marginal rule
Rational decision makers do not ask "is this activity worth doing?" — they ask "is one more unit worth doing?" Keep going while
$$\text{MB}>\text{MC}$$and stop at the last unit where marginal benefit still covers marginal cost. The optimum is the quantity where $\text{MB}=\text{MC}$.
Why benefits fall and costs rise
- Diminishing marginal utility — the second slice of pizza is worth less to you than the first, so MB falls as quantity rises.
- Increasing marginal cost — squeezing out extra units means using less suitable resources, so MC rises.
These two forces are exactly why the demand curve slopes down and the supply curve slopes up, and why the PPC bows outward.
Sunk costs are irrelevant
Money already spent cannot be recovered by any future choice, so it belongs in neither MB nor MC. Only costs and benefits that change with the decision count.
Người ra quyết định hợp lý không hỏi "việc này có đáng làm không", mà hỏi "làm THÊM MỘT đơn vị nữa có đáng không". Còn $\text{MB}>\text{MC}$ thì còn làm tiếp; dừng ở đơn vị cuối cùng mà lợi ích cận biên vẫn bù được chi phí cận biên. Điểm tối ưu là chỗ
$$\text{MB}=\text{MC}$$Vì sao MB giảm dần: miếng pizza thứ hai không ngon bằng miếng thứ nhất — đó là lợi ích cận biên giảm dần. Vì sao MC tăng dần: muốn làm thêm thì phải dùng tới nguồn lực kém phù hợp hơn.
Hai lực này chính là gốc rễ của mọi thứ ở chương này: cầu dốc xuống vì MB giảm, cung dốc lên vì MC tăng, và PPC cong vì chi phí cơ hội tăng dần.
Chi phí chìm không được tính. Tiền đã tiêu rồi thì không quyết định nào lấy lại được, nên nó không nằm trong MB cũng chẳng nằm trong MC. Chỉ những khoản thay đổi theo quyết định mới được đưa vào bàn cân.
Mỗi giờ ôn thêm mang lại số điểm tăng thêm lần lượt là $10,\ 8,\ 6,\ 4,\ 2$. Mỗi giờ ôn tốn chi phí cơ hội quy ra $5$ điểm (thời gian đáng lẽ dùng cho môn khác). Nên ôn mấy giờ?
Bước 1 — xếp MB cạnh MC từng giờ: giờ 1: $\text{MB}=10$ so với $\text{MC}=5$; giờ 2: $8$ so với $5$; giờ 3: $6$ so với $5$; giờ 4: $4$ so với $5$; giờ 5: $2$ so với $5$.
Bước 2 — áp luật cận biên: làm tiếp chừng nào $\text{MB}\ge\text{MC}$. Ba giờ đầu đều thoả ($10,8,6$ đều $\ge 5$). Giờ thứ tư có $\text{MB}=4<5$ nên không làm.
Kết luận: ôn $3$ giờ.
Kiểm bằng lợi ích ròng để thấy vì sao:
$$3\text{ giờ}:\ (10+8+6)-3(5)=24-15=9$$$$4\text{ giờ}:\ (10+8+6+4)-4(5)=28-20=8$$Thêm giờ thứ tư làm tổng điểm cao hơn nhưng lợi ích ròng lại thấp đi — đúng như luật cận biên đã báo. Đây là lý do phải so từng đơn vị chứ không nhìn tổng.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 1 — Basic Economic Concepts gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.