Mục lục bài họcĐang ở d03-b2
Chương 3 · Unit 3 — National Income and Price Determination · Bài 2/2 của chương · bài 6/12 của AP Macroeconomics

The Multiplier and Fiscal Policy

Số nhân và chính sách tài khoá
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The multiplier

$$\text{spending multiplier}=\frac{1}{1-\text{MPC}}=\frac{1}{\text{MPS}}$$

One person's spending is another's income, part of which gets spent again. Each round is smaller because part of every income is saved — that leakage is why the total is finite.

The tax multiplier is smaller in magnitude and opposite in sign:

$$\text{tax multiplier}=\frac{-\text{MPC}}{1-\text{MPC}}$$

A tax cut is weaker than equal spending because the first round is partly saved rather than fully spent.

Fiscal policy

Expansionary — raise $G$ or cut taxes, to close a recessionary gap. Contractionary — the reverse, to close an inflationary gap.

Limits: policy lags, and crowding out — government borrowing raises interest rates and reduces private investment.

Giải thích tiếng Việt

Số nhân chi tiêu $=\dfrac{1}{1-\text{MPC}}=\dfrac{1}{\text{MPS}}$.

Cơ chế: chi tiêu của người này là thu nhập của người kia, và một phần thu nhập đó lại được đem tiêu. Mỗi vòng nhỏ dần vì một phần bị tiết kiệm — chính khoản rò rỉ đó làm tổng số hữu hạn.

Số nhân thuế nhỏ hơn về độ lớn và ngược dấu: $\dfrac{-\text{MPC}}{1-\text{MPC}}$.

Vì sao giảm thuế yếu hơn tăng chi tiêu cùng số tiền: khi chính phủ chi $100$, toàn bộ $100$ đi thẳng vào nền kinh tế ở vòng một. Khi giảm thuế $100$, người dân chỉ tiêu $\text{MPC}\times100$ còn lại đem tiết kiệm — vòng một đã hụt.

Chính sách tài khoá: mở rộng (tăng $G$ hoặc giảm thuế) để đóng khoảng cách suy thoái; thắt chặt để đóng khoảng cách lạm phát.

Hai giới hạn: độ trễ chính sách, và lấn át — chính phủ vay nhiều làm lãi suất tăng và đầu tư tư nhân giảm.

chi ban đầu 100 80 64 51 41 MPC = 0,8 ⟹ tổng cộng dồn = 100 × 1/(1 − 0,8) = 500 Mỗi vòng nhỏ dần vì một phần thu nhập bị TIẾT KIỆM — đó là phần “rò rỉ”, và chính nó làm số nhân hữu hạn thay vì vô hạn.
Vì sao số nhân hữu hạn. Khoản chi $100$ ban đầu trở thành thu nhập của người khác, họ tiêu $80$, người tiếp theo tiêu $64$… Các cột nhỏ dần vì mỗi vòng có một phần bị tiết kiệm và rơi khỏi dòng chảy. Nếu người ta tiêu hết $100\%$ thu nhập ($\text{MPC}=1$) thì số nhân sẽ vô hạn — đúng như công thức $\frac{1}{1-1}$ báo.
Ví dụ — so hai công cụ tài khoá

MPC $=0{,}75$. So sánh tác động lên GDP của việc tăng chi tiêu chính phủ $100$ tỉ với việc giảm thuế $100$ tỉ.

Giải.

Số nhân chi tiêu: $\dfrac{1}{1-0{,}75}=4$ ⇒ GDP tăng $100\times4=\mathbf{400}$ tỉ.

Số nhân thuế: $\dfrac{-0{,}75}{0{,}25}=-3$ ⇒ giảm thuế $100$ (tức $\Delta T=-100$) làm GDP tăng $(-100)(-3)=\mathbf{300}$ tỉ.

Chênh lệch $100$ tỉ chính là phần người dân đem tiết kiệm ở vòng đầu: $0{,}25\times100=25$ tỉ không được tiêu, và $25$ tỉ đó nhân với số nhân $4$ cho ra đúng $100$ tỉ hụt đi.

Kết luận: cùng một số tiền, tăng chi tiêu mạnh hơn giảm thuế.

Bẫy hay mất điểm — Số nhân thuế mang dấu âm và nhỏ hơn số nhân chi tiêu đúng một đơn vị về độ lớn. Giảm thuế là $\Delta T$ âm, nhân với số nhân âm ra kết quả dương — nhớ giữ dấu cho đúng.
Phải nhớ — Số nhân $=\frac{1}{1-\text{MPC}}$. Số nhân thuế nhỏ hơn một đơn vị và âm. Mở rộng đóng khoảng cách suy thoái, đánh đổi bằng giá cao hơn.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 3 — National Income and Price Determination gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →