Mục lục bài họcĐang ở d02-b4
The Circular Flow and What GDP Misses
The circular flow
Households own the resources; firms need them. In the factor market, households sell labour, land and capital and receive wages, rent and profit. In the product market, firms sell goods and households pay for them. Money runs one way round the loop and goods and resources run the other.
Three ways, one number
Because every dollar spent is a dollar earned, GDP can be measured from either side and must come out the same:
$$\text{total expenditure}=\text{total income}=\text{value added}$$Leakages (saving, taxes, imports) drain the flow; injections (investment, government spending, exports) refill it. When injections exceed leakages the flow grows.
What the number misses
- Non-market work — housework and childcare are not counted, so a country where more meals are cooked at home looks poorer.
- The informal economy — unrecorded and untaxed activity.
- Distribution — GDP per person is an average and says nothing about who holds the income.
- Externalities and depletion — pollution clean-up adds to GDP; the pollution itself subtracts nothing.
- Leisure and health — working longer hours raises GDP and may lower wellbeing.
Dòng luân chuyển là bức tranh gốc của cả môn học. Hộ gia đình sở hữu nguồn lực; doanh nghiệp cần nguồn lực. Ở thị trường yếu tố, hộ gia đình bán sức lao động, đất và vốn, nhận lại lương, tiền thuê và lợi nhuận. Ở thị trường sản phẩm, doanh nghiệp bán hàng, hộ gia đình trả tiền. Tiền chạy một chiều, hàng hoá và nguồn lực chạy chiều ngược lại.
Ba cách đo, một con số. Mỗi đồng ai đó tiêu là một đồng người khác kiếm được, nên đo bằng chi tiêu, đo bằng thu nhập hay đo bằng giá trị gia tăng đều phải ra cùng một kết quả. Chính vì thế câu \"GDP là tổng chi tiêu\" và \"GDP là tổng thu nhập quốc dân\" không mâu thuẫn nhau.
Rò rỉ và bơm vào: tiết kiệm, thuế và nhập khẩu rút tiền khỏi vòng; đầu tư, chi tiêu chính phủ và xuất khẩu bơm tiền trở lại. Bơm nhiều hơn rò thì vòng phình ra — đây là nền của số nhân ở chương sau.
Những gì GDP bỏ sót — phần hay ra ở câu hỏi khái niệm:
- Việc không qua thị trường: nội trợ, chăm con không được tính.
- Kinh tế phi chính thức: buôn bán không ghi sổ.
- Phân phối: GDP đầu người chỉ là số trung bình, không nói ai đang giữ tiền.
- Môi trường: tiền dọn ô nhiễm được cộng vào GDP, còn bản thân ô nhiễm thì không bị trừ.
- Thời gian nghỉ và sức khoẻ: làm việc nhiều giờ hơn làm GDP tăng nhưng chưa chắc sống tốt hơn.
Một nước có GDP danh nghĩa tăng $9\%$ trong năm. Cùng năm, mức giá tăng $5\%$ và dân số tăng $3\%$. Mức sống trung bình đã cải thiện chưa? Nêu thêm một lý do khiến con số này vẫn chưa nói hết.
Bước 1 — bỏ phần giá để lấy GDP thực:
$$9\%-5\%=4\%$$Sản lượng thật sự tăng $4\%$, phần còn lại chỉ là giá.
Bước 2 — chia cho dân số:
$$4\%-3\%=1\%$$GDP thực bình quân đầu người tăng khoảng $1\%$. Có cải thiện, nhưng mỏng hơn nhiều so với con số $9\%$ ban đầu — hai lần trừ đã ăn mất gần hết.
Bước 3 — con số này vẫn thiếu gì: $1\%$ là trung bình. Nếu toàn bộ phần tăng rơi vào nhóm thu nhập cao thì người trung vị có thể chẳng khá hơn chút nào. Ngoài ra nếu phần tăng đến từ việc mọi người làm thêm giờ, hoặc từ chi phí dọn ô nhiễm, thì GDP tăng mà chất lượng sống không tăng.
Ý cần nhớ: muốn nói về mức sống thì phải dùng GDP thực bình quân đầu người, và ngay cả nó cũng chỉ là một lát cắt.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 2 — Economic Indicators and the Business Cycle gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.