Mục lục bài họcĐang ở d09-b4
Forces, moments and pressure
Turning effect
The turning effect of a force about a pivot is the moment: moment $=$ force $\times$ perpendicular distance from the pivot, in newton metres (N m). A balanced beam obeys the principle of moments: total clockwise moment $=$ total anticlockwise moment.
Pressure
Pressure $=$ force $\div$ area, in pascals (Pa) or N/m$^2$. The same force gives a large pressure on a small area — that is why a drawing pin goes in and a snowshoe stops you sinking. Almost every pressure question is one of these two ideas.
Units and rearranging
Convert to SI units before calculating: cm$^2$ to m$^2$, grams to kilograms. Rearranging $P=F/A$ gives $F=PA$ and $A=F/P$. Writing the formula down first, then substituting, is what earns the method mark even if the arithmetic slips.
Tác dụng làm quay
Tác dụng làm quay của một lực quanh một điểm tựa gọi là mômen: mômen $=$ lực $\times$ khoảng cách vuông góc tới điểm tựa, đơn vị niutơn mét (N m). Đòn bẩy cân bằng thì tuân theo nguyên lý mômen: tổng mômen cùng chiều kim đồng hồ $=$ tổng mômen ngược chiều kim đồng hồ.
Áp suất
Áp suất $=$ lực $\div$ diện tích, đơn vị pascal (Pa) hay N/m$^2$. Cùng một lực nhưng đặt lên diện tích nhỏ thì cho áp suất lớn — vì thế cái đinh ghim cắm được vào bảng còn giày đi tuyết thì giúp ta không lún. Gần như mọi câu hỏi về áp suất đều là một trong hai ý đó.
Đơn vị và biến đổi công thức
Đổi về đơn vị SI trước khi tính: cm$^2$ sang m$^2$, gam sang ki-lô-gam. Từ $P=F/A$ suy ra $F=PA$ và $A=F/P$. Viết công thức ra trước rồi mới thay số là cách ăn điểm phương pháp ngay cả khi tính sai.
(a) Một thanh đòn cân bằng trên điểm tựa. Bên trái có vật nặng $12$ N đặt cách điểm tựa $0{,}5$ m. Bên phải có vật đặt cách điểm tựa $0{,}3$ m. Tính trọng lượng vật bên phải.
(b) Một hộp có trọng lượng $60$ N, mặt đáy $0{,}2$ m $\times$ $0{,}5$ m. Tính áp suất hộp gây lên sàn.
(a) Bước 1 — viết nguyên lý. Mômen ngược chiều $=$ mômen cùng chiều kim đồng hồ.
(a) Bước 2 — thay số. $12\times0{,}5=F\times0{,}3$, tức $6=0{,}3F$.
(a) Bước 3 — giải. $F=6\div0{,}3=20$ N.
(a) Bước 4 — kiểm cho hợp lý. Vật bên phải gần điểm tựa hơn nên phải nặng hơn ✓.
(b) Bước 1 — diện tích. $0{,}2\times0{,}5=0{,}1$ m$^2$.
(b) Bước 2 — công thức và thay số. $P=F/A=60\div0{,}1=600$ Pa.
(b) Bước 3 — kiểm đơn vị. N chia m$^2$ ra N/m$^2$ $=$ Pa ✓.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 9 — Inheritance, reaction rates and electricity gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.