Mục lục bài họcĐang ở d08-b1
Photosynthesis and respiration
Two opposite processes
Photosynthesis: carbon dioxide + water → glucose + oxygen, using light energy, in the chloroplasts. Respiration: glucose + oxygen → carbon dioxide + water, releasing energy, in every living cell.
They look like reverses of each other, but they are not alternatives: a plant respires all the time, day and night. It only photosynthesises when there is light.
Limiting factors
The rate of photosynthesis rises with more light, more carbon dioxide or a warmer temperature — but only until something else becomes the limit. Beyond that point, adding more of the first factor changes nothing.
Leaf adaptations
Broad and flat to catch light, thin so gases diffuse quickly, veins to carry water, and stomata underneath to let gases in and out.
Hai quá trình ngược nhau
Quang hợp: khí cacbonic + nước → đường + khí ôxi, dùng năng lượng ánh sáng, diễn ra trong lục lạp. Hô hấp: đường + khí ôxi → khí cacbonic + nước, giải phóng năng lượng, diễn ra trong mọi tế bào sống.
Hai quá trình trông như ngược nhau, nhưng không phải hai lựa chọn thay thế: cây hô hấp suốt cả ngày lẫn đêm, còn quang hợp thì chỉ khi có ánh sáng.
Yếu tố giới hạn
Tốc độ quang hợp tăng khi có nhiều ánh sáng hơn, nhiều khí cacbonic hơn hoặc nhiệt độ ấm hơn — nhưng chỉ tới khi một yếu tố khác trở thành giới hạn. Qua điểm đó, thêm nữa yếu tố ban đầu cũng không đổi được gì.
Lá thích nghi thế nào
Bản rộng và dẹt để hứng ánh sáng, mỏng để khí khuếch tán nhanh, có gân dẫn nước, và có khí khổng ở mặt dưới cho khí ra vào.
Khi tăng cường độ ánh sáng, tốc độ quang hợp của một cây tăng dần rồi giữ nguyên dù ánh sáng vẫn tăng. Giải thích hiện tượng đó.
Giai đoạn 1 — đoạn dốc lên. Ánh sáng đang là yếu tố giới hạn: thêm ánh sáng thì cây quang hợp nhanh hơn ngay.
Giai đoạn 2 — đoạn nằm ngang. Ánh sáng đã đủ dư, nên nó không còn là yếu tố giới hạn nữa. Lúc này thứ chặn tốc độ là một yếu tố khác — thường là nồng độ khí cacbonic hoặc nhiệt độ.
Kết luận. Muốn tốc độ tăng tiếp thì phải tăng chính yếu tố đang giới hạn, chứ tăng ánh sáng nữa cũng vô ích.
Cách kiểm giả thuyết: giữ nguyên ánh sáng và bơm thêm khí cacbonic. Nếu tốc độ tăng lên thì đúng là khí cacbonic đang giới hạn.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.