Mục lục bài họcĐang ở d08-b2
Chương 2 · Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers · Bài 2/3 của chương · bài 5/9 của Cambridge Lower Secondary Science

Acids, alkalis and chemical reactions

Axit, kiềm và phản ứng hoá học
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The pH scale

Below $7$ is acidic, exactly $7$ is neutral, above $7$ is alkaline. The further from $7$, the stronger. Universal indicator shows the whole scale by colour; litmus only tells you which side of $7$ you are on.

Neutralisation

acid + alkali → salt + water. This is why indigestion tablets (an alkali) relieve too much stomach acid, and why lime is added to acidic soil.

Signs of a chemical reaction

A gas given off, a permanent colour change, heat taken in or given out, a solid forming from two solutions. In every case a new substance exists that was not there before, and mass is conserved.

Giải thích tiếng Việt

Thang pH

Dưới $7$ là axit, đúng $7$ là trung tính, trên $7$ là kiềm. Càng xa $7$ thì càng mạnh. Chất chỉ thị vạn năng cho biết cả thang bằng màu; giấy quỳ chỉ cho biết đang ở phía nào của mốc $7$.

Phản ứng trung hoà

axit + kiềm → muối + nước. Đó là lý do thuốc chữa đau dạ dày (một chất kiềm) làm dịu tình trạng thừa axit dạ dày, và là lý do người ta bón vôi vào đất chua.

Dấu hiệu của phản ứng hoá học

Có khí thoát ra, màu đổi vĩnh viễn, thu nhiệt hoặc toả nhiệt, có chất rắn tạo thành từ hai dung dịch. Trong mọi trường hợp đều xuất hiện một chất mới chưa từng có, và khối lượng được bảo toàn.

02468101214axittrung tinh (7)kiempH cang xa 7 thi cang manh
Mốc $7$ chia thang làm hai nửa. Khoảng cách tới $7$ mới nói lên độ mạnh, chứ không phải bản thân con số lớn hay nhỏ.
Ví dụ — tính toán và giải thích một phản ứng trung hoà

Nhỏ dần dung dịch kiềm vào $50$ ml axit có pH bằng $2$. Mô tả pH thay đổi thế nào, và cho biết sản phẩm tạo thành.

Giải.

Giai đoạn 1. Ban đầu pH bằng $2$, tức axit khá mạnh. Mỗi lần thêm kiềm, một phần axit bị trung hoà nên pH tăng dần về phía $7$.

Giai đoạn 2. Khi lượng kiềm vừa đủ, dung dịch đạt pH bằng $7$ — trung tính. Đây là điểm trung hoà.

Giai đoạn 3. Nếu tiếp tục thêm kiềm thì không còn axit để phản ứng nữa, phần kiềm dư làm pH vượt quá $7$ và dung dịch chuyển sang tính kiềm.

Sản phẩm: theo phương trình axit + kiềm → muối + nước, sản phẩm là một loại muối tan trong nước.

Điểm hay sai: nghĩ rằng thêm bao nhiêu kiềm thì pH cũng chỉ tới $7$ rồi dừng. Không có gì chặn nó lại — dư kiềm thì pH tiếp tục lên.

Bẫy hay mất điểm — Nói ‘pH bằng $3$ mạnh hơn pH bằng $1$ vì $3$ lớn hơn’. Ngược lại: càng gần $0$ thì axit càng mạnh. Bẫy thứ hai là coi mọi thay đổi màu là phản ứng hoá học — nhỏ mực vào nước cũng đổi màu nhưng đó chỉ là pha loãng, không có chất mới.
Phải nhớ — Đọc pH theo khoảng cách tới 7. Trung hoà cho ra muối và nước, và có thể vượt qua điểm trung tính nếu thêm dư.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →