Mục lục bài họcĐang ở d08-b5
← Cambridge Lower Secondary Science
0/18 bài đã học xong
Chương 2 · Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers · Bài 5/6 của chương · bài 11/18 của Cambridge Lower Secondary Science

Atomic structure and the periodic table

Cấu tạo nguyên tử và bảng tuần hoàn
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Inside an atom

Protons (positive) and neutrons (neutral) sit in the nucleus; electrons (negative) move around it in shells. An atom has equal numbers of protons and electrons, so it is neutral overall. The atomic number is the number of protons; the mass number is protons plus neutrons.

Electron shells

The first shell holds up to $2$ electrons, the next two hold up to $8$ each at this level. Sodium ($11$ electrons) is $2,8,1$. The number of electrons in the outer shell decides how an element reacts — that single idea is why the periodic table has the shape it does.

Groups and periods

A group is a column: all its elements have the same number of outer electrons and so behave alike. A period is a row: the number of shells stays the same across it. Group 1 metals are very reactive; Group 7 are reactive non-metals; Group 8 (noble gases) have full outer shells and hardly react at all.

Giải thích tiếng Việt

Bên trong nguyên tử

Proton (mang điện dương) và nơtron (không mang điện) nằm trong hạt nhân; electron (mang điện âm) chuyển động quanh hạt nhân theo các lớp. Nguyên tử có số proton bằng số electron nên trung hoà về điện. Số hiệu nguyên tử là số proton; số khối là proton cộng nơtron.

Lớp electron

Lớp thứ nhất chứa tối đa $2$ electron, hai lớp tiếp theo ở bậc này chứa tối đa $8$. Natri ($11$ electron) có cấu hình $2,8,1$. Số electron ở lớp ngoài cùng quyết định nguyên tố phản ứng thế nào — chính ý đó làm bảng tuần hoàn có hình dạng như ta thấy.

Nhóm và chu kỳ

Nhóm là một cột: mọi nguyên tố trong nhóm có cùng số electron lớp ngoài nên tính chất giống nhau. Chu kỳ là một hàng: đi ngang thì số lớp electron không đổi. Kim loại nhóm 1 rất hoạt động; nhóm 7 là phi kim hoạt động; nhóm 8 (khí hiếm) có lớp ngoài đầy nên gần như không phản ứng.

Ví dụ — từ số hiệu nguyên tử tới tính chất

Một nguyên tố có số hiệu nguyên tử $17$ và số khối $35$.

(a) Tính số proton, nơtron và electron. (b) Viết cấu hình electron. (c) Nguyên tố này thuộc nhóm nào, và dự đoán nó là kim loại hay phi kim, hoạt động mạnh hay yếu?

Giải.

(a) Số proton $=$ số hiệu $=17$. Số electron $=17$ (nguyên tử trung hoà). Số nơtron $=$ số khối $-$ số proton $=35-17=18$.

(b) Xếp lần lượt $2$, rồi $8$, rồi phần còn lại: $2,8,7$.

(c) Bước 1 — nhóm. Lớp ngoài cùng có $7$ electron nên nguyên tố thuộc nhóm 7.

(c) Bước 2 — dự đoán. Nhóm 7 là phi kimhoạt động mạnh, vì chỉ cần nhận thêm một electron là đầy lớp ngoài.

Kiểm: số hiệu $17$ là clo — đúng là phi kim nhóm 7 hoạt động mạnh ✓.

Bẫy hay mất điểm — Lấy số khối trừ số hiệu ra electron thay vì nơtron. Nhớ trật tự: proton = electron = số hiệu; nơtron = số khối − số hiệu. Viết ba dòng đó ra trước khi tính thì không bao giờ nhầm.
Phải nhớ — Từ số hiệu nguyên tử suy ra được gần như mọi thứ: số hạt, cấu hình electron, nhóm, và từ nhóm là dự đoán được tính chất. Đó là chuỗi suy luận mà đề Stage 8 rất hay hỏi.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →