Mục lục bài họcĐang ở d07-b3
Forces, speed and balanced forces
Speed
$v = \dfrac{s}{t}$, measured in m/s or km/h. Watch the units: if the distance is in km and the time in hours, the speed is in km/h and cannot be compared directly with a value in m/s.
Balanced and unbalanced
If the forces on an object are balanced, its velocity does not change — it stays still, or keeps moving at a steady speed in a straight line. If they are unbalanced, it speeds up, slows down or turns.
So a car moving at a steady $60$ km/h has balanced forces: the driving force exactly matches friction and air resistance.
Mass and weight
Mass is the amount of matter, in kg, and never changes. Weight is the force of gravity on that mass, in newtons, and changes with where you are.
Tốc độ
$v = \dfrac{s}{t}$, đơn vị m/s hoặc km/h. Chú ý đơn vị: nếu quãng đường tính bằng km và thời gian bằng giờ thì tốc độ là km/h, không so trực tiếp được với một giá trị tính bằng m/s.
Cân bằng và không cân bằng
Nếu các lực tác dụng lên vật cân bằng thì vận tốc không đổi — vật đứng yên, hoặc tiếp tục chuyển động thẳng đều. Nếu không cân bằng thì vật tăng tốc, giảm tốc hoặc đổi hướng.
Vậy một chiếc xe đang chạy đều $60$ km/h là xe có lực cân bằng: lực kéo của động cơ đúng bằng ma sát cộng sức cản không khí.
Khối lượng và trọng lượng
Khối lượng là lượng vật chất, đơn vị kg, không bao giờ đổi. Trọng lượng là lực hút của trọng trường lên khối lượng đó, đơn vị niutơn, và thay đổi tuỳ nơi.
Một chiếc hộp bị kéo bằng lực $300$ N sang phải, ma sát $200$ N sang trái. (a) Tính hợp lực. (b) Mô tả chuyển động. (c) Nếu ma sát tăng lên đúng $300$ N thì sao?
(a) Hai lực ngược chiều nên trừ nhau: $300 - 200 = 100$ N, hướng sang phải.
(b) Hợp lực khác không nên lực không cân bằng, vật tăng tốc theo hướng sang phải. Chú ý: nó không chạy đều — chạy đều là khi hợp lực bằng không.
(c) Khi ma sát bằng $300$ N thì hợp lực bằng $0$, tức lực cân bằng. Lúc này vật giữ nguyên vận tốc đang có: nếu đang đứng yên thì vẫn đứng yên, nếu đang chạy $2$ m/s thì tiếp tục chạy đều $2$ m/s.
Điểm hay sai ở (c): trả lời ‘vật dừng lại’. Lực cân bằng không làm vật dừng — nó chỉ ngăn vận tốc thay đổi.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 7 — Cells, the particle model and forces gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.