Mục lục bài họcĐang ở d09-b3
Electric circuits and magnetism
Series and parallel
In a series circuit there is one path: the current is the same everywhere, and if one lamp fails the whole circuit stops. In parallel there are branches: each branch gets the full voltage of the supply, and one lamp failing leaves the others lit.
That is why house lighting is wired in parallel.
Current, voltage, resistance
Current (A) is the rate of flow of charge; voltage (V) is the energy given to each unit of charge; resistance ($\Omega$) opposes the flow. They are linked by $V = IR$.
Electromagnets
A current in a coil makes a magnetic field. Making it stronger means more turns, more current, or an iron core. Unlike a permanent magnet, it can be switched off — which is exactly what a scrapyard crane needs.
Nối tiếp và song song
Trong mạch nối tiếp chỉ có một đường đi: cường độ dòng điện như nhau ở mọi điểm, và nếu một bóng cháy thì cả mạch tắt. Trong mạch song song có nhiều nhánh: mỗi nhánh nhận trọn hiệu điện thế của nguồn, và một bóng cháy thì các bóng còn lại vẫn sáng.
Đó là lý do hệ thống đèn trong nhà được mắc song song.
Cường độ, hiệu điện thế, điện trở
Cường độ dòng điện (A) là tốc độ dòng điện tích chạy qua; hiệu điện thế (V) là năng lượng cấp cho mỗi đơn vị điện tích; điện trở ($\Omega$) cản trở dòng chảy. Ba đại lượng liên hệ bằng $V = IR$.
Nam châm điện
Dòng điện chạy trong cuộn dây sinh ra từ trường. Muốn mạnh hơn thì tăng số vòng dây, tăng cường độ dòng điện, hoặc lồng lõi sắt. Khác nam châm vĩnh cửu, nó tắt được — đúng thứ mà cần cẩu ở bãi phế liệu cần.
(a) Vì sao đèn trong nhà mắc song song chứ không nối tiếp? (b) Một bóng đèn có điện trở $24\ \Omega$ mắc vào nguồn $12$ V. Tính cường độ dòng điện.
(a) Có hai lý do, và cả hai đều quan trọng.
Lý do 1 — độc lập. Mắc song song thì mỗi bóng nằm trên một nhánh riêng, nên một bóng cháy không cắt đường đi của các bóng khác. Nếu mắc nối tiếp thì cháy một bóng là cả nhà tối.
Lý do 2 — điện áp đủ. Mỗi nhánh song song nhận trọn hiệu điện thế của nguồn nên mọi bóng đều sáng đúng độ sáng thiết kế. Mắc nối tiếp thì các bóng phải chia nhau điện áp nên bóng nào cũng mờ.
(b) Từ $V = IR$ suy ra $I = \dfrac{V}{R}$:
$I = \dfrac{12}{24} = 0.5$ A
Kiểm ngược: $0.5\times 24 = 12$ V. Khớp với đề.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 9 — Inheritance, reaction rates and electricity gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.