Mục lục bài họcĐang ở d07-b6
Working scientifically: variables, accuracy and graphs
Three names for variables
The independent variable is the one you change. The dependent variable is the one you measure. The control variables are the ones you keep the same. From Stage 7 onwards Cambridge expects these exact words, not “the thing I changed”.
Accurate, precise, repeatable
Accurate = close to the true value. Precise = readings close to each other. Repeatable = you get similar values when you do it again. A set of readings can be precise and still wrong — for instance if the balance was not zeroed.
Drawing the graph
Independent variable on the $x$-axis, dependent on the $y$-axis. Label both with quantity and unit. Choose a scale that fills at least half the grid in each direction and rises in equal steps. Plot with small crosses, then draw a line of best fit — a smooth line with points scattered evenly on both sides, ignoring any anomalous point.
Ba tên gọi của biến số
Biến độc lập là biến mình đổi. Biến phụ thuộc là biến mình đo. Biến kiểm soát là những biến mình giữ nguyên. Từ Stage 7 trở đi, Cambridge chờ đúng những từ này chứ không chấp nhận “thứ em đã đổi”.
Chính xác, chụm và lặp lại được
Chính xác = gần giá trị thật. Chụm = các số đo gần nhau. Lặp lại được = làm lại vẫn ra số tương tự. Một bộ số liệu có thể rất chụm mà vẫn sai — ví dụ khi cân chưa được chỉnh về 0.
Vẽ đồ thị
Biến độc lập ở trục $x$, biến phụ thuộc ở trục $y$. Ghi tên và đơn vị cho cả hai trục. Chọn thang chia lấp ít nhất một nửa lưới theo cả hai chiều và tăng theo bước bằng nhau. Chấm điểm bằng dấu nhân nhỏ, rồi vẽ đường xu hướng — một đường mượt có các điểm nằm rải đều hai bên, bỏ qua điểm bất thường.
Một nhóm đo thời gian một viên kẽm tan hết trong axit ở các nhiệt độ khác nhau: $20^\circ$C — $95$ s; $30^\circ$C — $70$ s; $40^\circ$C — $52$ s; $50^\circ$C — $88$ s; $60^\circ$C — $30$ s.
(a) Gọi tên biến độc lập, biến phụ thuộc và hai biến kiểm soát. (b) Chỉ ra điểm bất thường và nói nên làm gì với nó.
(a) Biến độc lập: nhiệt độ của axit ($^\circ$C). Biến phụ thuộc: thời gian kẽm tan hết (s). Biến kiểm soát: khối lượng và kích thước viên kẽm; thể tích và nồng độ axit. (Kể thêm: cùng loại cốc, cùng cách khuấy.)
(b) Bước 1 — nhìn xu hướng. Nhiệt độ tăng thì thời gian giảm: $95\to70\to52\to\ldots\to30$.
(b) Bước 2 — tìm chỗ phá vỡ xu hướng. Ở $50^\circ$C thời gian là $88$ s, cao hơn cả giá trị ở $40^\circ$C — không hợp xu hướng. Đó là điểm bất thường.
(b) Bước 3 — xử lý. Loại nó khỏi đường xu hướng, nêu rõ lý do, và đo lại ở $50^\circ$C. Nguyên nhân có thể là viên kẽm to hơn, axit loãng hơn, hoặc bấm giờ sai.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 7 — Cells, the particle model and forces gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.