Mục lục bài họcĐang ở d07-b4
← Cambridge Lower Secondary Science
0/18 bài đã học xong
Chương 1 · Stage 7 — Cells, the particle model and forces · Bài 4/6 của chương · bài 4/18 của Cambridge Lower Secondary Science

Elements, compounds and mixtures

Nguyên tố, hợp chất và hỗn hợp
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Three words that must not be swapped

An element contains only one kind of atom (oxygen, iron). A compound has two or more kinds of atom chemically bonded in a fixed ratio (water, carbon dioxide). A mixture has substances simply mixed, not bonded, in any ratio (air, sea water).

Why the difference matters

A compound can only be split by a chemical reaction, and its properties are nothing like those of the elements in it — sodium burns in water and chlorine is poisonous, yet sodium chloride is table salt. A mixture can be separated by physical means, and each substance keeps its own properties.

Separating mixtures

Choose the method from the difference you can exploit: filtration (solid not dissolved in a liquid), evaporation (dissolved solid from a solution), distillation (the liquid itself from a solution), chromatography (dyes that travel at different speeds).

Giải thích tiếng Việt

Ba từ không được lẫn nhau

Nguyên tố chỉ chứa một loại nguyên tử (oxi, sắt). Hợp chất có từ hai loại nguyên tử trở lên liên kết hoá học với nhau theo một tỉ lệ cố định (nước, cacbon đioxit). Hỗn hợp là các chất chỉ trộn vào nhau, không liên kết, theo tỉ lệ bất kỳ (không khí, nước biển).

Vì sao phải phân biệt

Hợp chất chỉ tách được bằng phản ứng hoá học, và tính chất của nó chẳng giống các nguyên tố tạo ra nó — natri cháy trong nước, clo thì độc, vậy mà natri clorua lại là muối ăn. Hỗn hợp thì tách được bằng cách vật lý, và mỗi chất vẫn giữ tính chất riêng.

Tách hỗn hợp

Chọn cách tách theo khác biệt mình khai thác được: lọc (chất rắn không tan trong chất lỏng), cô cạn (lấy chất rắn đã tan ra khỏi dung dịch), chưng cất (lấy chính chất lỏng ra khỏi dung dịch), sắc ký (các phẩm màu chạy với tốc độ khác nhau).

Ví dụ — chọn phương pháp tách và giải thích

Một cốc chứa nước biển lẫn cát. Hãy nêu cách lấy được (a) cát khô, (b) muối khô, (c) nước tinh khiết — và giải thích mỗi bước dựa vào tính chất nào.

Giải.

(a) Cát khô — lọc. Cát không tan trong nước, nên giữ lại được trên giấy lọc trong khi dung dịch chảy qua. Rửa và để khô phần trên giấy lọc.

(b) Muối khô — cô cạn. Đun phần nước lọc; nước bay hơi còn muối ở lại vì muối có nhiệt độ sôi cao hơn nhiều.

(c) Nước tinh khiết — chưng cất. Đun dung dịch rồi làm lạnh hơi nước để nó ngưng tụ lại; muối không bay hơi nên ở lại trong bình.

Điểm chung của ba câu trả lời: mỗi cách đều dựa trên MỘT khác biệt về tính chất — tan hay không tan, bay hơi hay không bay hơi. Nêu được tính chất đó là ý ăn điểm, không phải nêu tên phương pháp.

Bẫy hay mất điểm — Gọi không khí là hợp chất. Không khí là HỖN HỢP của nitơ, oxi, argon, cacbon đioxit — tỉ lệ thay đổi được và tách được bằng cách vật lý. Phép thử nhanh: hỏi ‘tỉ lệ có cố định không?’ và ‘tách ra được bằng cách vật lý không?’ Cố định + không tách vật lý được thì mới là hợp chất.
Phải nhớ — Ba định nghĩa phải thuộc từng chữ, và với mọi câu tách chất thì luôn trả lời theo mẫu: phương pháp + tính chất khác biệt mà nó dựa vào.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 7 — Cells, the particle model and forces gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →