Mục lục bài họcĐang ở d08-b3
Chương 2 · Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers · Bài 3/3 của chương · bài 6/9 của Cambridge Lower Secondary Science

Energy transfers, light and sound

Chuyển hoá năng lượng, ánh sáng và âm thanh
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Energy is transferred, not created

Energy changes from one store to another and the total stays the same. A falling ball moves energy from a gravitational store to a kinetic store; some is always transferred to the surroundings by heating, which is why no machine is $100\%$ efficient.

Light

Light travels in straight lines and reflects so that the angle of incidence equals the angle of reflection. It bends (refracts) when it passes into a different material, which is why a straw looks broken in a glass of water.

Sound

Sound is a vibration passing through a material, so it needs a medium and cannot travel through a vacuum. Louder means bigger amplitude; higher pitch means higher frequency.

Giải thích tiếng Việt

Năng lượng được truyền, không được sinh ra

Năng lượng chuyển từ dạng dự trữ này sang dạng khác và tổng lượng giữ nguyên. Quả bóng rơi chuyển năng lượng từ dự trữ trọng trường sang dự trữ động năng; luôn có một phần truyền ra môi trường dưới dạng nhiệt, và đó là lý do không máy nào đạt hiệu suất $100\%$.

Ánh sáng

Ánh sáng đi thẳng và phản xạ theo quy luật góc tới bằng góc phản xạ. Nó bị lệch (khúc xạ) khi truyền sang môi trường khác, và đó là lý do cái ống hút trông như gãy trong cốc nước.

Âm thanh

Âm thanh là dao động lan truyền trong vật chất, nên nó cần môi trường và không truyền được trong chân không. To hơn nghĩa là biên độ lớn hơn; cao hơn nghĩa là tần số lớn hơn.

Ví dụ — phân biệt độ to với độ cao của âm

Hai nốt nhạc phát ra từ cùng một dây đàn. Nốt thứ hai nghe cao hơn nhưng nhỏ hơn nốt thứ nhất. So sánh biên độ và tần số của hai nốt.

Giải.

Bước 1 — tách hai tính chất. ‘Cao hơn’ nói về độ cao, gắn với tần số. ‘Nhỏ hơn’ nói về độ to, gắn với biên độ. Đây là hai đại lượng độc lập.

Bước 2 — kết luận về tần số. Nốt thứ hai cao hơn nên tần số của nó lớn hơn, tức dây dao động nhiều lần hơn trong mỗi giây.

Bước 3 — kết luận về biên độ. Nốt thứ hai nhỏ hơn nên biên độ của nó nhỏ hơn, tức dây lệch khỏi vị trí cân bằng ít hơn.

Vì sao độc lập: gảy nhẹ một dây căng cho ra âm cao mà nhỏ; gảy mạnh một dây chùng cho ra âm thấp mà to. Đổi một đại lượng không bắt buộc đổi đại lượng kia.

Bẫy hay mất điểm — Dùng ‘cao’ cho cả to lẫn cao — tiếng Việt nói ‘vặn to lên’ và ‘nốt cao’ bằng hai từ khác nhau nhưng học sinh vẫn hay lẫn khi dịch loud với high. Bẫy thứ hai là nghĩ âm truyền được trong vũ trụ; không có vật chất thì không có gì để dao động.
Phải nhớ — Năng lượng chỉ chuyển dạng, tổng không đổi. Âm cần môi trường, và biên độ quyết định độ to còn tần số quyết định độ cao.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 8 — Photosynthesis, acids and energy transfers gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →