Mục lục bài họcĐang ở d07-b1
Cells, tissues and organ systems
Levels of organisation
Cell → tissue → organ → organ system → organism. Each level is made of many of the level below, so a heart is not one big cell but millions of muscle cells working together.
Animal and plant cells
Both have a nucleus (controls the cell), cytoplasm (where reactions happen) and a cell membrane (controls what enters and leaves). Plant cells have three extra parts: a cell wall for support, chloroplasts for photosynthesis, and a large permanent vacuole.
Specialised cells
A red blood cell has no nucleus so it can carry more oxygen; a root hair cell is long and thin to absorb more water. Shape follows function, exactly as with organs.
Các cấp tổ chức
Tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể. Mỗi cấp gồm rất nhiều đơn vị của cấp dưới, nên quả tim không phải một tế bào khổng lồ mà là hàng triệu tế bào cơ cùng làm việc.
Tế bào động vật và tế bào thực vật
Cả hai đều có nhân (điều khiển tế bào), tế bào chất (nơi diễn ra các phản ứng) và màng tế bào (kiểm soát thứ ra vào). Tế bào thực vật có thêm ba bộ phận: vách tế bào để nâng đỡ, lục lạp để quang hợp, và một không bào lớn cố định.
Tế bào chuyên hoá
Hồng cầu không có nhân nên chở được nhiều ôxy hơn; tế bào lông hút của rễ dài và mảnh để hút được nhiều nước hơn. Hình dạng đi theo chức năng, đúng như ở cấp cơ quan.
Tế bào lông hút của rễ rất dài và mảnh, không có lục lạp. Giải thích hai đặc điểm đó bằng chức năng của nó.
Đặc điểm 1 — dài và mảnh. Hình dạng này làm tăng diện tích bề mặt tiếp xúc với nước và chất khoáng trong đất, nên tốc độ hút tăng lên. Cùng một thể tích tế bào, kéo dài ra thì bề mặt lớn hơn nhiều so với hình cầu.
Đặc điểm 2 — không có lục lạp. Lục lạp dùng để quang hợp, mà quang hợp cần ánh sáng. Tế bào này nằm dưới đất, không nhận được ánh sáng, nên có lục lạp cũng vô ích.
Nguyên tắc chung: mọi câu hỏi ‘vì sao tế bào này có hình dạng như vậy’ đều trả lời được bằng cách nối cấu tạo với chức năng và với môi trường nó sống.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Stage 7 — Cells, the particle model and forces gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.