Mục lục bài họcĐang ở d08-b2
← AP Physics 1
0/22 bài đã học xong
Chương 8 · Unit 8 — Fluids · Bài 2/3 của chương · bài 21/22 của AP Physics 1

Buoyancy and Archimedes' Principle

Lực đẩy Archimedes
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

The buoyant force

$$F_B=\rho_{\text{fluid}}\,g\,V_{\text{displaced}}$$

Read it carefully: the density is that of the fluid, and the volume is the volume submerged, not the whole object.

  • Floating: $F_B=mg$, so $\rho_{\text{obj}}V_{\text{obj}}=\rho_{\text{fluid}}V_{\text{sub}}$. The fraction submerged equals the density ratio — ice with $\rho=917$ floats with $91{,}7\%$ below water.
  • Sinking: the whole volume is displaced, and $F_B

Apparent weight of a submerged object is $mg-F_B$ — this is why a person feels light in a swimming pool.

The origin of buoyancy is simply that pressure is larger at the bottom of an object than at the top.

Giải thích tiếng Việt

Lực đẩy Archimedes $F_B=\rho_{\text{lỏng}}\,g\,V_{\text{chiếm chỗ}}$. Đọc kỹ hai chỗ: khối lượng riêng là của chất lỏng, và thể tích là phần chìm, không phải toàn vật.

  • Nổi cân bằng: $F_B=mg$, dẫn tới $\dfrac{V_{\text{chìm}}}{V_{\text{vật}}}=\dfrac{\rho_{\text{vật}}}{\rho_{\text{lỏng}}}$ — tỉ lệ chìm bằng tỉ số khối lượng riêng. Băng có $\rho=917$ nên chìm $91{,}7\%$, chỉ nhô $8{,}3\%$.
  • Chìm hẳn: toàn bộ thể tích chiếm chỗ, và $F_B

Trọng lượng biểu kiến của vật ngập nước là $mg-F_B$ — đó là lý do người ta thấy nhẹ hẫng khi xuống bể bơi.

Nguồn gốc của lực đẩy rất đơn giản: áp suất ở mặt dưới vật lớn hơn ở mặt trên, chênh lệch đó đẩy vật lên.

Ví dụ — phần nổi của tảng băng

Tảng băng $\rho=917$ kg/m³ nổi trên nước biển $\rho=1025$ kg/m³. Bao nhiêu phần trăm nhô lên?

Giải.

Nổi cân bằng nên tỉ lệ chìm bằng tỉ số khối lượng riêng:

$$\frac{V_{\text{chìm}}}{V}=\frac{917}{1025}\approx0{,}895$$

Vậy $89{,}5\%$ chìm, chỉ $10{,}5\%$ nhô lên.

Đây chính là gốc của thành ngữ “phần nổi của tảng băng chìm” — và con số thật còn khắc nghiệt hơn người ta tưởng.

Bẫy hay mất điểm — $F_B$ dùng $\rho$ của chất lỏng, không phải của vật. Và với vật nổi, thể tích trong công thức là phần chìm — dùng cả thể tích vật là sai.
Phải nhớ — $F_B=\rho_{\text{lỏng}}gV_{\text{chìm}}$. Nổi ⇒ tỉ lệ chìm bằng tỉ số khối lượng riêng. Trọng lượng biểu kiến $=mg-F_B$.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 8 — Fluids gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →