Mục lục bài họcĐang ở d03-b2
← AP Physics 1
0/22 bài đã học xong
Chương 3 · Unit 3 — Work, Energy, and Power · Bài 2/3 của chương · bài 8/22 của AP Physics 1

Conservation of Energy

Bảo toàn năng lượng
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

When mechanical energy is conserved

$$K_i+U_i=K_f+U_f\qquad\text{(no friction, no air resistance)}$$

with $K=\tfrac12mv^2$, $U_g=mgh$ and $U_s=\tfrac12kx^2$.

The great advantage: this equation does not care about the shape of the path. A ball rolling down a curved ramp and one dropped straight arrive with the same speed from the same height.

When it is not

With friction, mechanical energy decreases by exactly the energy dissipated:

$$K_i+U_i=K_f+U_f+\left|W_{\text{friction}}\right|$$

Energy is still conserved overall — it has become thermal energy, not vanished.

Choosing $h=0$ is free: pick the lowest point of the problem and stay consistent.

Giải thích tiếng Việt

Cơ năng bảo toàn khi không có ma sát và lực cản: $K_i+U_i=K_f+U_f$.

Ưu thế lớn nhất: phương trình này không quan tâm hình dạng đường đi. Quả bóng lăn xuống máng cong và quả thả rơi thẳng từ cùng độ cao tới đáy với cùng tốc độ — chỉ chênh lệch độ cao mới có ý nghĩa.

Có ma sát thì cơ năng giảm đúng bằng phần năng lượng bị tiêu tán. Chú ý cách nói: năng lượng không mất đi, nó chuyển thành nhiệt. Rubric AP phân biệt hai cách diễn đạt này.

Chọn mốc $h=0$ là tuỳ ý — chọn điểm thấp nhất của bài rồi giữ nguyên. Chỉ hiệu thế năng mới mang nghĩa vật lý.

mốc U = 0 UK Hai vạch xám cố định: TỔNG chiều cao hai cột không đổi ở mọi vị trí. Có ma sát thì tổng TỤT dần — phần hụt đi đúng bằng công của ma sát.
Hai cột năng lượng dọc theo máng trượt. Ở trên cao gần như toàn thế năng; xuống đáy gần như toàn động năng; ở giữa chừng thì chia đôi. Điều đáng nhìn là hai vạch xám: đỉnh cột tổng luôn chạm đúng một mức, ở mọi vị trí. Đó chính là bảo toàn cơ năng, vẽ ra thành hình. Nếu có ma sát, mức tổng ấy sẽ tụt dần — và phần tụt đi đúng bằng công của ma sát.
Ví dụ — máng trượt có ma sát

Vật $3$ kg trượt từ độ cao $5$ m xuống, tới chân dốc có tốc độ $8$ m/s. Tính năng lượng tiêu tán do ma sát. Lấy $g=10$.

Giải.

Thế năng ban đầu: $U_i=mgh=3(10)(5)=150$ J.

Động năng cuối: $K_f=\tfrac12(3)(8)^2=\tfrac12(3)(64)=96$ J.

Nếu không ma sát thì $K_f$ đã phải bằng $150$ J. Phần hụt đi:

$$150-96=54\ \text{J}$$

Vậy $54$ J đã chuyển thành nhiệt năng ở bề mặt tiếp xúc — không biến mất, chỉ đổi dạng.

Chú ý ta giải được mà không cần biết hệ số ma sát, chiều dài dốc hay hình dạng máng.

Bẫy hay mất điểm — Nói “năng lượng bị mất” là bị trừ điểm. Phải nói “cơ năng giảm, chuyển thành nhiệt”. Và trong $U_g=mgh$, $h$ là độ cao thẳng đứng, không phải chiều dài dốc.
Phải nhớ — Không ma sát ⇒ tổng $K+U$ không đổi. Có ma sát ⇒ tổng giảm đúng bằng nhiệt sinh ra. Đường đi không quan trọng, chỉ chênh lệch độ cao.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 3 — Work, Energy, and Power gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →