Mục lục bài họcĐang ở d02-b2
← AP Physics 1
0/22 bài đã học xong
Chương 2 · Unit 2 — Force and Translational Dynamics · Bài 2/3 của chương · bài 5/22 của AP Physics 1

Friction, Tension and Connected Systems

Ma sát, lực căng và hệ vật nối nhau
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Two kinds of friction

Kinetic: $f_k=\mu_kN$ — a fixed value once sliding starts, always opposing relative motion.

Static: $f_s\le\mu_sN$ — an inequality. Static friction takes whatever value is needed to prevent sliding, up to its maximum. Writing $f_s=\mu_sN$ for a box that is merely sitting still is wrong: if nothing pushes it, static friction is zero.

Connected systems

For objects joined by a rope over an ideal pulley, they share the same magnitude of acceleration. Two approaches:

  • System method — treat both as one mass; internal tension cancels. Fast for finding $a$.
  • Individual method — one equation per object; needed to find the tension.

Use the system method for $a$, then plug into one object's equation for $T$.

Giải thích tiếng Việt

Hai loại ma sát, hai kiểu công thức:

  • Ma sát động: $f_k=\mu_kN$ — một giá trị cố định khi vật đã trượt.
  • Ma sát nghỉ: $f_s\le\mu_sN$ — một bất đẳng thức. Ma sát nghỉ nhận đúng giá trị cần thiết để giữ vật đứng yên, tối đa tới ngưỡng đó.

Chỗ sai kinh điển: viết $f_s=\mu_sN$ cho một cái hộp chỉ đang nằm yên trên bàn phẳng. Không có ai đẩy thì ma sát nghỉ bằng 0, không phải bằng $\mu_sN$.

Hệ vật nối nhau qua ròng rọc lý tưởng: mọi vật có cùng độ lớn gia tốc.

  • Cách hệ: coi cả hai là một khối, lực căng trong triệt tiêu ⇒ tìm $a$ rất nhanh.
  • Cách từng vật: mỗi vật một phương trình ⇒ bắt buộc dùng khi cần tìm $T$.

Chiến thuật tối ưu: dùng cách hệ tìm $a$, rồi thay vào phương trình của một vật để lấy $T$.

Ví dụ — máy Atwood biến thể

Khối $3$ kg trên bàn nhẵn nối qua ròng rọc với khối $2$ kg treo. Tính gia tốc và lực căng. Lấy $g=10$.

Giải.

Cách hệ — lực duy nhất kéo cả hệ là trọng lực của khối treo:

$$a=\frac{m_2g}{m_1+m_2}=\frac{2(10)}{5}=4\ \text{m/s}^2$$

Tìm $T$ bằng phương trình của khối trên bàn (chỉ có $T$ theo phương ngang):

$$T=m_1a=3(4)=12\ \text{N}$$

Kiểm bằng khối treo: $m_2g-T=2(10)-12=8=m_2a=2(4)$ ✓.

Chú ý $T=12$ N nhỏ hơn trọng lượng $20$ N của khối treo — phải vậy thì khối treo mới đi xuống được.

Bẫy hay mất điểm — Lực căng dây không bằng trọng lượng vật treo trừ khi hệ đứng yên hoặc đi đều. Và trong một dây lý tưởng vắt qua ròng rọc lý tưởng, lực căng như nhau ở mọi điểm — đề hay hỏi “T bên nào lớn hơn” để bẫy.
Phải nhớ — Ma sát nghỉ là bất đẳng thức, chỉ bằng $\mu_sN$ ở ngưỡng trượt. Hệ nối nhau: cùng $a$, dùng cách hệ tìm $a$ rồi cách từng vật tìm $T$.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 2 — Force and Translational Dynamics gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →