Mục lục bài họcĐang ở d07-b2
← AP Physics 1
0/22 bài đã học xong
Chương 7 · Unit 7 — Oscillations · Bài 2/2 của chương · bài 19/22 của AP Physics 1

Period of Springs and Pendulums

Chu kỳ của lò xo và con lắc đơn
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Two formulas, one big idea

$$T_{\text{spring}}=2\pi\sqrt{\frac{m}{k}},\qquad T_{\text{pendulum}}=2\pi\sqrt{\frac{L}{g}}$$

Look at what is missing from each:

  • Neither contains the amplitude. Swinging wider does not change the period — this is what makes pendulum clocks work.
  • The pendulum has no mass. A heavy bob and a light bob on the same string swing in step.
  • The spring has no $g$. A spring oscillator works identically on the Moon; a pendulum there is much slower.

The pendulum formula assumes a small angle (roughly under $15°$); beyond that the motion is still periodic but no longer simple harmonic.

Giải thích tiếng Việt

Hai công thức, và điều đáng học nằm ở những gì vắng mặt trong chúng:

  • Không cái nào chứa biên độ. Đẩy đu xa hơn không làm chu kỳ đổi. Đây chính là lý do đồng hồ quả lắc chạy đúng giờ dù dây cót yếu dần.
  • Con lắc đơn không chứa khối lượng. Quả nặng và quả nhẹ trên cùng sợi dây đung đưa cùng nhịp.
  • Con lắc lò xo không chứa $g$. Nó dao động y hệt trên Mặt Trăng; còn con lắc đơn thì chậm hẳn đi.

Công thức con lắc đơn giả định góc nhỏ (dưới khoảng $15°$). Vượt quá thì chuyển động vẫn tuần hoàn nhưng không còn điều hoà, và chu kỳ bắt đầu phụ thuộc biên độ.

Ví dụ — chu kỳ trên Mặt Trăng

Một con lắc đơn có chu kỳ $2$ s trên Trái Đất. Chu kỳ của nó trên Mặt Trăng ($g_{MT}=g/6$) là bao nhiêu?

Giải.

$T\propto\dfrac{1}{\sqrt g}$, nên $g$ nhỏ đi $6$ lần thì $T$ lớn lên $\sqrt6$ lần:

$$T_{MT}=2\sqrt6\approx4{,}9\ \text{s}$$

Ngược lại, một con lắc lò xo mang lên Mặt Trăng sẽ dao động với chu kỳ y nguyên, vì $T=2\pi\sqrt{m/k}$ không chứa $g$.

Đây là cặp so sánh đề AP rất thích.

Bẫy hay mất điểm — Chu kỳ phụ thuộc căn bậc hai: muốn chu kỳ gấp đôi thì phải tăng khối lượng (hoặc chiều dài) gấp bốn. Và với lò xo treo thẳng đứng, $T$ vẫn là $2\pi\sqrt{m/k}$ — trọng lực chỉ dịch vị trí cân bằng, không đổi chu kỳ.
Phải nhớ — Cả hai chu kỳ đều không phụ thuộc biên độ. Con lắc đơn không phụ thuộc khối lượng; lò xo không phụ thuộc $g$.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 7 — Oscillations gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →