Mục lục bài họcĐang ở d06-b2
← AP Physics 1
0/22 bài đã học xong
Chương 6 · Unit 6 — Energy and Momentum of Rotating Systems · Bài 2/2 của chương · bài 17/22 của AP Physics 1

Energy in Rotating Systems

Năng lượng trong hệ quay
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Adding the rotational term

Energy conservation now reads

$$U_i+\tfrac12mv_i^2+\tfrac12I\omega_i^2=U_f+\tfrac12mv_f^2+\tfrac12I\omega_f^2$$

Anything that spins carries $\tfrac12I\omega^2$, and forgetting it is the most common error in this unit.

For a rolling body, use $\omega=\frac{v}{R}$ to write everything in terms of $v$ alone. The result always has the form

$$Mgh=\tfrac12Mv^2\left(1+\frac{I}{MR^2}\right)$$

where the bracket depends only on shape. This single expression handles every rolling problem AP asks.

A flywheel stores energy this way: $\tfrac12I\omega^2$ with large $I$ and large $\omega$ can be substantial, and it can be released back later.

Giải thích tiếng Việt

Phương trình bảo toàn năng lượng nay có thêm số hạng $\tfrac12I\omega^2$ cho mọi thứ đang quay — quên nó là lỗi phổ biến nhất chương này.

Với vật lăn, dùng $\omega=\frac{v}{R}$ để quy tất cả về $v$. Kết quả luôn có dạng

$$Mgh=\tfrac12Mv^2\left(1+\frac{I}{MR^2}\right)$$

trong đó ngoặc chỉ phụ thuộc hình dạng: $1+\tfrac25=\tfrac75$ cho cầu đặc, $1+\tfrac12=\tfrac32$ cho trụ đặc, $1+1=2$ cho vành.

Một công thức này xử lý được mọi bài lăn mà đề AP hỏi.

Bánh đà (flywheel) là ứng dụng thực tế: $\tfrac12I\omega^2$ với $I$ lớn và $\omega$ lớn tích được lượng năng lượng đáng kể, rồi nhả ra sau — nguyên lý của bộ phanh tái sinh trên xe buýt và tàu điện.

Ví dụ — ròng rọc trong bài năng lượng

Vật $m=2$ kg treo qua ròng rọc đĩa đặc $M=4$ kg, $R=0{,}2$ m. Thả từ nghỉ. Tính tốc độ vật sau khi rơi $1{,}5$ m. Lấy $g=10$.

Giải.

Thế năng của vật chuyển thành động năng của cả hai: vật tịnh tiến và ròng rọc quay.

$$mgh=\tfrac12mv^2+\tfrac12I\omega^2,\qquad I=\tfrac12MR^2,\ \omega=\frac{v}{R}$$$$\tfrac12I\omega^2=\tfrac12\left(\tfrac12MR^2\right)\frac{v^2}{R^2}=\tfrac14Mv^2$$$$2(10)(1{,}5)=\tfrac12(2)v^2+\tfrac14(4)v^2=v^2+v^2=2v^2$$$$30=2v^2\ \Longrightarrow\ v=\sqrt{15}\approx3{,}87\ \text{m/s}$$

Bỏ qua khối lượng ròng rọc sẽ ra $v=\sqrt{30}\approx5{,}48$ m/s — sai gần $30\%$.

Bẫy hay mất điểm — Ròng rọc “không khối lượng” là một giả định của đề, không phải mặc định. Đề cho khối lượng ròng rọc tức là bắt bạn tính phần năng lượng quay của nó.
Phải nhớ — Thứ gì quay thì có $\tfrac12I\omega^2$. Vật lăn: dùng $\omega=v/R$ rồi gom về một công thức chỉ phụ thuộc hình dạng.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 6 — Energy and Momentum of Rotating Systems gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →