Mục lục bài họcĐang ở d09-b1
Chương 3 · Stage 9 — Quadratic expressions, Pythagoras, volume and probability · Bài 1/3 của chương · bài 7/9 của Cambridge Lower Secondary Mathematics

Expanding, factorising and simultaneous equations

Khai triển, phân tích thành nhân tử và hệ phương trình
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Double brackets

Every term in the first bracket multiplies every term in the second: $(x+3)(x-5) = x^2 - 5x + 3x - 15 = x^2 - 2x - 15$. Four products, always.

Factorising back

For $x^2 + bx + c$, look for two numbers that multiply to $c$ and add to $b$. For $x^2 - 2x - 15$: the pair is $-5$ and $3$, so it factorises as $(x-5)(x+3)$.

Simultaneous equations

Eliminate one letter. If the coefficients match, add or subtract the equations; if not, multiply one equation first. Then substitute back to find the second letter, and check both original equations.

Giải thích tiếng Việt

Nhân hai ngoặc

Mỗi hạng tử của ngoặc đầu nhân với mỗi hạng tử của ngoặc sau: $(x+3)(x-5) = x^2 - 5x + 3x - 15 = x^2 - 2x - 15$. Luôn luôn bốn tích.

Phân tích ngược lại

Với $x^2 + bx + c$, tìm hai số nhân với nhau bằng $c$cộng lại bằng $b$. Với $x^2 - 2x - 15$: cặp số là $-5$ và $3$, nên phân tích được thành $(x-5)(x+3)$.

Hệ phương trình

Khử một ẩn. Nếu hệ số của ẩn đó đã bằng nhau thì cộng hoặc trừ hai phương trình; nếu chưa thì nhân một phương trình lên trước. Sau đó thay ngược để tìm ẩn còn lại, rồi thử vào cả hai phương trình gốc.

Ví dụ — giải hệ hai phương trình bậc nhất

Giải hệ $3x + 2y = 16$ và $x - 2y = 4$, trình bày từng bước và thử lại nghiệm.

Giải.

Bước 1 — chọn ẩn để khử. Hệ số của $y$ là $+2$ và $-2$, đối nhau, nên cộng hai phương trình là $y$ biến mất.

$(3x + 2y) + (x - 2y) = 16 + 4$

$4x = 20$, nên $x = 5$.

Bước 2 — thay ngược. Dùng phương trình thứ hai vì nó đơn giản hơn:

$5 - 2y = 4$, nên $-2y = -1$, do đó $y = 0.5$.

Bước 3 — thử vào cả hai phương trình.

Phương trình 1: $3\times 5 + 2\times 0.5 = 15 + 1 = 16$. Đúng.

Phương trình 2: $5 - 2\times 0.5 = 5 - 1 = 4$. Đúng.

Nghiệm: $x = 5$, $y = 0.5$.

Thử vào cả hai mới an toàn — thay vào một phương trình thì không phát hiện được lỗi ở bước thay ngược.

Bẫy hay mất điểm — Khai triển $(x+3)(x-5)$ chỉ ra $x^2 - 15$ vì chỉ nhân hạng đầu với hạng đầu và hạng cuối với hạng cuối. Luôn phải có bốn tích. Bẫy thứ hai: khi khử ẩn mà hệ số cùng dấu thì phải trừ chứ không cộng — và lúc trừ thì mọi dấu ở phương trình thứ hai đều đổi.
Phải nhớ — Nhân hai ngoặc luôn cho bốn tích; phân tích thì tìm cặp số nhân ra $c$ và cộng ra $b$; giải hệ thì khử một ẩn rồi thử lại vào cả hai phương trình gốc.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 9 — Quadratic expressions, Pythagoras, volume and probability gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →