Mục lục bài họcĐang ở d07-b5
Chương 1 · Stage 7 — Directed numbers, algebra, angles and area · Bài 5/6 của chương · bài 5/18 của Cambridge Lower Secondary Mathematics

Sequences, term-to-term and position-to-term rules

Dãy số: quy luật theo bước và quy luật theo vị trí
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Two ways to describe a sequence

The term-to-term rule says how to get the next term from the one before: $3,7,11,15,\ldots$ has the rule “add $4$”. The position-to-term rule (the $n$th term) gives any term straight from its position: here it is $4n-1$.

Finding the $n$th term of a linear sequence

Step one: find the common difference $d$ — that is the coefficient of $n$. Step two: work out the constant by testing $n=1$. For $3,7,11,15$: $d=4$, so start with $4n$; at $n=1$ that gives $4$ but we want $3$, so subtract $1$. The rule is $4n-1$.

Why the $n$th term matters

The term-to-term rule cannot answer “what is the $100$th term?” without listing a hundred numbers. The $n$th term answers it in one line: $4(100)-1=399$. That is exactly the kind of question Checkpoint asks.

Giải thích tiếng Việt

Hai cách mô tả một dãy số

Quy luật theo bước nói cách lấy số sau từ số trước: dãy $3,7,11,15,\ldots$ có quy luật “cộng $4$”. Quy luật theo vị trí (số hạng thứ $n$) cho ngay một số hạng bất kỳ từ vị trí của nó: ở đây là $4n-1$.

Tìm số hạng thứ $n$ của dãy bậc nhất

Bước một: tìm công sai $d$ — đó chính là hệ số của $n$. Bước hai: tìm hằng số bằng cách thử $n=1$. Với $3,7,11,15$: $d=4$ nên bắt đầu bằng $4n$; tại $n=1$ nó cho $4$ mà ta cần $3$, vậy trừ $1$. Quy luật là $4n-1$.

Vì sao cần quy luật theo vị trí

Quy luật theo bước không trả lời được “số hạng thứ $100$ bằng bao nhiêu?” nếu không liệt kê một trăm số. Quy luật theo vị trí trả lời trong một dòng: $4(100)-1=399$. Đó đúng là kiểu câu hỏi Checkpoint ra.

Ví dụ — tìm quy luật rồi dùng nó cho vị trí xa

Cho dãy $5,\ 9,\ 13,\ 17,\ \ldots$

(a) Tìm quy luật theo vị trí. (b) Tính số hạng thứ $50$. (c) Số $201$ có thuộc dãy này không? Giải thích.

Giải.

(a) Bước 1 — công sai. $9-5=4$, $13-9=4$ ✓ nên $d=4$, phần chứa $n$ là $4n$.

(a) Bước 2 — hằng số. Tại $n=1$: $4\times1=4$, mà số hạng đầu là $5$, nên cộng thêm $1$. Quy luật: $4n+1$.

(a) Bước 3 — kiểm ở một vị trí khác. $n=3$: $4\times3+1=13$ ✓.

(b) $4\times50+1=201$.

(c) Có. Giải $4n+1=201$ được $4n=200$, $n=50$ — một số nguyên dương, nên $201$ là số hạng thứ $50$ của dãy. (Nếu $n$ ra phân số thì số đó KHÔNG thuộc dãy.)

Bẫy hay mất điểm — Viết quy luật thành ‘$+4$’ rồi coi đó là số hạng thứ $n$. Câu hỏi ‘find the $n$th term’ đòi một BIỂU THỨC chứa $n$, không đòi mô tả bước nhảy. Cứ nhớ: đáp án phải có chữ $n$ trong đó.
Phải nhớ — Ba bước cố định: công sai làm hệ số của $n$; thử $n=1$ để ra hằng số; kiểm lại ở một vị trí khác. Muốn biết một số có thuộc dãy không thì giải phương trình và xem $n$ có nguyên dương không.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 7 — Directed numbers, algebra, angles and area gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →