Mục lục bài họcĐang ở d07-b6
Chương 1 · Stage 7 — Directed numbers, algebra, angles and area · Bài 6/6 của chương · bài 6/18 của Cambridge Lower Secondary Mathematics

Collecting, displaying and comparing data

Thu thập, biểu diễn và so sánh số liệu
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Discrete or continuous?

Discrete data can only take separate values (number of brothers, shoe size). Continuous data can take any value in a range (height, time, mass). Discrete data suits a bar chart with gaps; continuous data suits a grouped frequency table and a histogram-style chart with no gaps.

Grouping data

Groups must not overlap and must leave no gaps: $0\le h<10$, $10\le h<20$, and so on. Writing $0-10$ then $10-20$ is ambiguous — where does $10$ go? Cambridge marks that as an error.

Comparing two sets

Always compare two things: an average (which set is higher on the whole) and the range (which set is more spread out). A full answer says both, in context: “Class A had a higher mean, so they scored better on average, but Class B had a smaller range, so their scores were more consistent.”

Giải thích tiếng Việt

Rời rạc hay liên tục?

Số liệu rời rạc chỉ nhận những giá trị tách biệt (số anh em, cỡ giày). Số liệu liên tục nhận mọi giá trị trong một khoảng (chiều cao, thời gian, khối lượng). Số liệu rời rạc hợp với biểu đồ cột có khe hở; số liệu liên tục hợp với bảng tần số ghép nhóm và biểu đồ cột dính liền nhau.

Ghép nhóm

Các nhóm không được chồng lên nhau và không được để hở: $0\le h<10$, $10\le h<20$, v.v. Viết $0-10$ rồi $10-20$ là mập mờ — giá trị $10$ thuộc nhóm nào? Cambridge tính đó là lỗi.

So sánh hai tập số liệu

Luôn so hai thứ: một số trung bình (tập nào cao hơn nói chung) và khoảng biến thiên (tập nào phân tán hơn). Câu trả lời đủ điểm nói cả hai và đặt trong ngữ cảnh: “Lớp A có trung bình cao hơn nên nhìn chung làm tốt hơn, nhưng lớp B có khoảng biến thiên nhỏ hơn nên điểm đều tay hơn.”

Ví dụ — so sánh hai lớp bằng trung bình và khoảng biến thiên

Điểm kiểm tra (trên $20$) của hai nhóm: nhóm X: $12,\ 14,\ 15,\ 15,\ 19$; nhóm Y: $8,\ 13,\ 15,\ 17,\ 20$. Hãy so sánh kết quả của hai nhóm.

Giải.

Bước 1 — trung bình cộng. X: $(12+14+15+15+19)\div5=75\div5=15$. Y: $(8+13+15+17+20)\div5=73\div5=14{,}6$.

Bước 2 — khoảng biến thiên. X: $19-12=7$. Y: $20-8=12$.

Bước 3 — viết so sánh có ngữ cảnh. Nhóm X có trung bình cao hơn ($15$ so với $14{,}6$) nên nhìn chung làm tốt hơn một chút. Nhóm X cũng có khoảng biến thiên nhỏ hơn ($7$ so với $12$), nghĩa là điểm của nhóm X đều tay hơn, còn nhóm Y có bạn rất cao ($20$) nhưng cũng có bạn rất thấp ($8$).

Câu trả lời chỉ nêu ‘X cao hơn’ thường chỉ được một nửa số điểm, vì bỏ mất vế phân tán.

Bẫy hay mất điểm — So sánh bằng số trần không kèm ngữ cảnh: viết ‘X: $15$, Y: $14{,}6$, $7$ và $12$’ rồi hết. Đề luôn dùng chữ compare, và mark scheme đòi một câu có so sánh (‘cao hơn’, ‘đều hơn’) gắn với tình huống. Con số suông không phải so sánh.
Phải nhớ — Ghi nhớ cặp đôi: một số đo trung tâm cộng một số đo phân tán, và luôn viết kết luận bằng lời gắn với ngữ cảnh của đề.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Stage 7 — Directed numbers, algebra, angles and area gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →