Mục lục bài họcĐang ở d05-b3
Supply-side Policies and Policy Conflicts
What supply-side policies do
Demand-side policies move AD along a given AS curve. Supply-side policies aim to shift LRAS (or the Keynesian AS) to the right by raising the quantity or productivity of factors of production. If they succeed, the economy gets more output at a lower price level — the one combination demand-side policy can never deliver.
Market-based policies
- Lower income and corporate tax — intended to raise the incentive to work, save and invest.
- Labour market reform — weakening trade unions, cutting the minimum wage, reducing employment protection, so wages adjust and firms hire more readily.
- Privatisation and deregulation — transferring firms to private owners and removing barriers to entry, so competition forces costs down.
- Trade liberalisation — cheaper imported inputs and stronger competitive pressure.
Interventionist policies
- Education and training — the only direct cure for structural unemployment.
- Infrastructure — ports, roads, power and broadband cut costs for every firm.
- Research and development — subsidies and tax credits, because R&D generates positive externalities that private firms under-supply.
- Industrial policy — targeted support for strategic sectors.
Policy conflicts — where the marks are
Inflation versus unemployment: contractionary policy to cut inflation raises cyclical unemployment first; the SRPC makes this explicit. Growth versus equity: cutting the top rate of income tax and weakening labour protection raises measured incentives but widens the income distribution. Growth versus sustainability: higher output raises emissions and resource depletion unless the growth is decoupled. Now versus later: interventionist policies cost money today and shift LRAS only after many years, while market-based reforms can act faster but concentrate the gains.
Every conflict has winners and losers, and naming them — workers, firms, savers, borrowers, taxpayers, future generations — is what turns description into evaluation.
Chính sách trọng cung làm gì
Chính sách demand-side đẩy AD chạy dọc một đường AS cho sẵn. Supply-side policies nhắm dịch LRAS (hoặc Keynesian AS) sang phải, bằng cách tăng số lượng hoặc năng suất của các yếu tố sản xuất. Nếu thành công, nền kinh tế được sản lượng cao hơn ở mức giá thấp hơn — đúng cái tổ hợp mà chính sách cầu không bao giờ cho được, vì kích cầu luôn kéo giá lên theo.
Market-based — để thị trường tự lo
- Giảm thuế thu nhập và thuế doanh nghiệp — tăng động lực làm việc, tiết kiệm và đầu tư.
- Tự do hoá thị trường lao động — giảm quyền công đoàn, hạ lương tối thiểu, nới quy định sa thải, để tiền lương linh hoạt và doanh nghiệp dễ tuyển.
- Tư nhân hoá và bãi bỏ quy định — chuyển doanh nghiệp nhà nước sang tư nhân, gỡ rào cản gia nhập, để cạnh tranh ép chi phí xuống.
- Tự do hoá thương mại — đầu vào nhập khẩu rẻ hơn và áp lực cạnh tranh mạnh hơn.
Interventionist — nhà nước làm thứ thị trường không làm
- Giáo dục và đào tạo — cách chữa trực tiếp duy nhất cho structural unemployment. Không có gói kích cầu nào dạy được một thợ mỏ viết phần mềm.
- Hạ tầng — cảng, đường, điện, băng thông rộng: hạ chi phí cho mọi doanh nghiệp cùng lúc.
- R&D — trợ cấp và ưu đãi thuế, vì nghiên cứu tạo ngoại ứng tích cực nên tư nhân luôn cung ứng dưới mức tối ưu xã hội.
- Industrial policy — hỗ trợ có chọn lọc cho ngành chiến lược.
Đánh đổi giữa các mục tiêu — chỗ IB cho nhiều điểm nhất
- Lạm phát và thất nghiệp: siết cầu để hạ lạm phát thì thất nghiệp chu kỳ tăng trước đã — đúng như SRPC mô tả. Cái giá ấy đo được bằng sacrifice ratio.
- Tăng trưởng và equity: giảm thuế bậc cao nhất và nới bảo vệ lao động có thể tăng động lực, nhưng giãn rộng phân phối thu nhập vì phần lợi rơi vào nhóm trên.
- Tăng trưởng và sustainability: sản lượng cao hơn kéo theo phát thải và cạn kiệt tài nguyên, trừ khi tăng trưởng được tách rời khỏi cường độ tài nguyên.
- Hôm nay và mai sau: chính sách interventionist tốn tiền ngay mà dịch LRAS sau nhiều năm; cải cách market-based có thể nhanh hơn nhưng dồn phần lợi vào một nhóm hẹp.
Mọi đánh đổi đều có kẻ được và người mất. Gọi tên họ ra — người lao động, doanh nghiệp, người gửi tiết kiệm, người đi vay, người đóng thuế, thế hệ sau — chính là thứ biến một bài mô tả thành một bài evaluation được điểm cao.
Một chính phủ có $\$400$ triệu và hai lựa chọn loại trừ nhau.
| Phương án | Nội dung | Chi phí |
|---|---|---|
| A (market-based) | Hạ thuế suất bậc cao nhất từ 45% xuống 35% | 400 triệu thất thu |
| B (interventionist) | Đào tạo lại 50 nghìn lao động structural unemployed | 400 triệu chi ra |
Một hộ thuộc nhóm $10\%$ giàu nhất có thu nhập chịu thuế bậc cao là $\$200$ nghìn; một hộ thuộc nhóm $10\%$ nghèo nhất không có thu nhập nào rơi vào bậc cao nhất. Mỗi lao động được đào tạo lại sau đó kiếm $\$26$ nghìn một năm và nộp thuế $20\%$. Tính (a) khoản lợi thuế của mỗi hộ ở phương án A; (b) chi phí đào tạo mỗi lao động ở phương án B và số năm để nhà nước thu hồi qua thuế.
(a) Phương án A. Thuế suất bậc cao giảm $10$ điểm phần trăm:
$$\text{hộ giàu}:\ 200000\times(0.45-0.35)=200000\times0.10=\mathbf{\$20000}$$$$\text{hộ nghèo}:\ 0\times0.10=\mathbf{\$0}$$Toàn bộ $\$400$ triệu chảy về nhóm đã ở trên đỉnh phân phối. Về mặt equity, phương án A làm khoảng cách giãn ra chứ không co lại — Gini coefficient tăng.
(b) Phương án B.
$$\text{chi phí mỗi lao động}=\frac{400000000}{50000}=\mathbf{\$8000}$$$$\text{thuế thu được mỗi năm}=26000\times0.20=\$5200$$$$\text{số năm hoàn vốn}=\frac{8000}{5200}=\mathbf{1.54\ \text{năm}}$$Đọc hai con số này thế nào cho ra điểm evaluation. Phương án B hoàn vốn ngân sách trong chưa đầy hai năm và nhắm đúng vào structural unemployment — thứ mà không một chính sách cầu nào chữa được. Nó cũng cải thiện equity, vì người hưởng lợi là nhóm dưới.
Nhưng đừng kết luận một chiều. Con số $1.54$ năm giả định $100\%$ số người được đào tạo tìm được việc và giữ được việc; nếu chỉ $60\%$ thành công thì thuế thu về là $5200\times0.6=\$3120$ một năm và thời gian hoàn vốn thành $8000/3120=2.56$ năm. Ngoài ra đào tạo mất vài năm mới dịch được LRAS, trong khi cắt thuế tác động ngay lên thu nhập khả dụng.
Kết luận có ưu tiên: với một nền kinh tế mà thất nghiệp chủ yếu là structural, phương án B thắng — nhưng phải kèm theo dõi tỉ lệ có việc sau đào tạo, vì toàn bộ lập luận treo vào con số đó.
Một nước đang có lạm phát $9.5\%$ và muốn kéo về mục tiêu $3.5\%$ bằng chính sách tiền tệ thắt chặt. Các nhà kinh tế ước lượng sacrifice ratio $=1.8$ (nghĩa là mỗi $1$ điểm phần trăm lạm phát cắt được phải trả bằng $1.8\%$ sản lượng thực của một năm). GDP hiện tại là $\$500$ tỉ. Hệ số Okun là $2$: cứ $2\%$ output gap thì thất nghiệp lệch $1$ điểm phần trăm khỏi NAIRU. Quá trình dự kiến kéo dài $3$ năm. Tính tổng phí tổn sản lượng, phí tổn tính bằng đô la, và mức thất nghiệp vượt NAIRU mỗi năm.
Bước 1 — số điểm phần trăm lạm phát phải cắt.
$$\Delta\pi=9.5-3.5=6.0\ \text{điểm phần trăm}$$Bước 2 — tổng phí tổn sản lượng.
$$\text{phí tổn}=6.0\times1.8=\mathbf{10.8\%}\ \text{sản lượng của một năm}$$Bước 3 — quy ra tiền.
$$0.108\times500=\mathbf{\$54.0\ \text{tỉ}}$$Bước 4 — quy ra thất nghiệp. Trải $10.8\%$ đều trên $3$ năm:
$$\text{output gap mỗi năm}=\frac{10.8}{3}=3.6\%$$$$\text{thất nghiệp vượt NAIRU}=\frac{3.6}{2}=\mathbf{1.8\ \text{điểm phần trăm mỗi năm}}$$Vì sao bài này quan trọng hơn nó trông. Nó biến một câu nói suông — “hạ lạm phát thì mất việc làm” — thành ba con số kiểm chứng được: $\$54.0$ tỉ, $3$ năm, $1.8$ điểm phần trăm thất nghiệp thêm mỗi năm. Trên hình Phillips curve, đó chính là việc chạy dọc SRPC sang phải.
Và đây là phần đánh giá: sacrifice ratio không phải hằng số. Nếu ngân hàng trung ương có uy tín và tuyên bố mục tiêu đủ thuyết phục, kỳ vọng lạm phát tụt ngay, SRPC dịch vào trong, và cùng mức giảm lạm phát ấy tốn ít sản lượng hơn nhiều. Ngược lại, nếu tiền lương bị neo cứng bằng hợp đồng dài hạn hoặc lạm phát đang là cost-push do giá dầu, thì siết cầu phải trả giá đắt hơn $1.8$ rất nhiều — vì nguyên nhân nằm ở phía cung chứ không ở phía cầu.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Macroeconomics II — Unemployment, Inflation and Policy gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.